ԹԱՐԳՄԱՆՉԱՑ ՏՕՆԻՆ ԱՌԻԹՈՎ  – ՄՇԱԿՈՅԹԸ ԵՒ  ՄԱՅՐԵՆԻՆ  ՊԱՏԻՒՆ ԵՆ ՀԱՅՈՒՆ

0 0
Read Time:3 Minute, 28 Second

LEAD Technologies Inc. V1.01

ԱՀԱՐՈՆ ՇԽՐՏԸՄԵԱՆ 

Ժողովուրդներ,– իրենց պատմութեան մէջ գաղափարներ, արժէքներ, մարդկային տիպարներ առանձնացնելով,– ստեղծած  են զանազան  տօներ՝ Մայրերու օր, Աշխատանքի  օր,   Անկախութեան օր, Նահատակաց օր, Մշակոյթի օր եւ  այլն:

Ղարաբաղ  ծնած,  Սարդարապատի  հերոսամարտին մասնակցած, բարձրագոյն ուսումը  Եւրոպայի  մէջ ստացած  մեր երանաշնորհ  Գարեգին  Ա.  Յովսէփեանց կաթողիկոսը յատուկ կոնդակով  մը հոկտեմբեր ամիսը յայտարարած է «Մշակոյթի  ամիս»:

Հայ ժողովուրդը  Թարգմանչաց  տօնը կը յիշատակէ  հոկտեմբեր ամսուան երկրորդ  շաբաթ օրը:

Թարգմանչաց  տօնը  իր մէջ ոչ միայն կը խտացնէ  հայ գիրերու  գիւտը, թարգմանական աշխատանքները, այլեւ  հայկական դպրոցներու  հիմնադրութիւնը, հայ մշակոյթի  եւ ազգային  ինքնուրոյն  գաղափարախօսութեան ծնունդը:

Թարգմանչացը  հայկական  մշակոյթի  ընդհանուր տօնն է:  Գիրերու գիւտի, հայերէնի  թարգմանութիւններու,  հայերէն  ստեղծագործութիւններու, հայ դպրոցներու  ընդհանուր տօնն է:

Հայ գիրն ու գրականութիւնը ստեղծուեցան  պատմական այնպիսի  ժամանակաշրջանի մը  մէջ, երբ օրակարգի վրայ  դրուած էր  հայկական պետականութեան ինքնուրոյնութիւնը եւ անկախութիւնը:

Մայրենի լեզուի  ինքնուրոյն  գիրի եւ գրականութեան ստեղծումը  մեծ նշանակութիւն ունեցաւ  Հայաստանի եւ  հայ ժողովուրդի  ճակատագիրին  վրայ:  Թարգմանչաց   շարժումին  շնորհիւ ազգային ինքնագիտակցութեան  հասաւ մեր ժողովուրդը  եւ  ազատագրական պայքար սկսաւ  մղել  Բիւզանդիոնի եւ Տիզբոնի դէմ:

Գիրերու գիւտով եւ հայ  գրաւոր  գրականութեան սկզբնաւորութեամբ  մեծ յեղաշրջում յառաջացաւ հայ  կեանքի  եւ աշխարհայեացքի մէջ:  Վաղարշապատը դարձաւ  մեր  ուսումնական կեդրոնը: Հայաստանի տարբեր  շրջաններէ  երիտասարդութիւն սկսաւ հաւաքուիլ Վաղարշապատ՝  հայերէն լեզուով ուսում ստանալու:

Սուրբ Սահակը եւ Սուրբ Մեսրոպը  հիմքը դրին մշակութային-պատմական այնպիսի շարժումի մը, որ  բացառիկ  կարեւորութիւն  ունեցող  իրադարձութիւն հանդիսացաւ  հայ ժողովուրդի պատմութեան  մէջ:

Գիրերու  գիւտը  եւ հայ    ինքնուրոյն  գրականութեան  սկզբնաւորութիւնը հայ  ժողովուրդի կեանքին մէջ ունեցաւ ոչ  միայն  մշակութային-պատմական նշանակութիւն, այլեւ հանդիսացաւ անոր ֆիզիքական գոյութեան, ազգային միասնութեան  ամենակարեւոր ազդակը:  Այս  է  Թարգմանչաց շարժումին  պատմական արժեւրումը:

Գիրէն  ծնաւ առաջին գիրքը՝ Աստուածաշունչը:  Գիրքով բարձրացաւ հայ մարդը: Մեր  վանքերը   դարձան դպրոց,  գիրքը՝ աւետարան, վարդապետը՝ վարժապետ, վանատունը՝  մատենադարան:  Հեզասահ  չընթացաւ այս բարեշրջումը:

Ղազար Փարպեցին իր  «Թուղթ առ  Վահան Մամիկոնեան» աշխատութեան մէջ կը նկարագրէ,  թէ  խաւարամիտները  ինչպէս կը հալածէին Ոսկեդարու սերունդը եւ  չի բաւեր  հալածանքը,  կ’արհամարհէին  զանոնք     «լուսաւորիչ» անուանելով:

Այո՛, գիրքը կը  լուսաւորէ, սիրելինե՛ր:

Հայ  մարդը, հայ անհատը հաւատաց  գիրին  ու մշակոյթին: Կիւթենպերկեան հրաշքէն  ետք մեր  ժողովուրդը նոր թափ տուաւ գիրի պաշտամունքին:  Մագաղաթէն անցանք տպագիրին:  Վենետիկ, Պոլիս,  Վան,  Կալկաթա, Վիեննա,  էջմիածին, Թիֆլիս, Թաւրիզ, Հալէպ,  Պէյրութ,   Պոսթըն եւ այլուր հաստատուեցան  հրատարակչատուներ:

Սակայն  չի  բաւեր  գիրք  հեղինակել, գիրք  հրատարակել: Չի բաւեր գիրքերը դիզել  գրատուներու մէջ: Գիրքը  եղած չէ  գրադարաններու կամ շտեմարաններու համար: Գիրքին  վախճանական տեղը գրատունը չէ,  ոչ ալ մատենադարանը:  Գիրքին իսկական տեղը հայ տունն է:  Գիրքին տէրը   հայ մարդն է:  Գիրքը  ընթերցելու  համար  է, որովհետեւ  գիրքը  լոյս է,  գիրքը աղբիւր է:

Մեր անմոռանալի  լուսաւորիչ- թարգմանիչներու անմահ  գործի յիշատակը լաւագոյնս պահելու  միջոցն է ՝ սիրել ու տարածել  հայոց լեզուն, հայ  գիրն ու մշակոյթը, պայքարիլ  հայ  լեզուի աղաւաղումներուն դէմ:  Գուրգուրալ ու աչքի  լոյսի նման պահել մեր մշակութային արժէքները, սիրել եւ տարածել, ընդհանրացնել  մեր մեծասքանչ  լեզուով գրուած հոյակապ ու հարուստ  գրականութիւնը, մեր դարաւոր նուիրական աւանդները, որոնք ձեռք  բերուած  են մեր նախնիներու արիւնով, քրտինքով եւ կեանքով:

Թարգմանչաց  տօնը վառ  պահելու լաւագոյն  միջոցը  հայերէն լեզուն պահպանելն է:

Լեզուի  մոռացումը եւ հայ մշակոյթի աւանդութիւններէն հրաժարումը ճակատագրական պիտի դառնայ սփիւռքահայութեան համար:

Ին՞չ է  թարգմանիչներու   յիշատակը   փառաբանելու  լաւագոյն եղանակը, եթէ ոչ անոնց թարգմանութիւններուն եւ  հայերէն  լեզուի հանդէպ  ցուցաբերուող  հետաքրքրութիւնը:

Մեր ժողովուրդը անհրաժեշտութեան պարագային  անապատը դպրոցի վերածեց Տէր Զօրի աւազներուն մէջ..:  Հայ  գիր եւ լեզու  սորվեցուց իր վաղուան սերունդին:

Սուրբ  թարգմանիչներու  յիշատակի մեծարումը եւ ոգեկոչումը այսօր աւելի  քան մէկ այլ  ժամանակ, սրբազան պարտականութիւն  կը դնէ  հայ մարդու եւ առաջին հերթին Սփիւռքի վրայ:  Բոլորիս  պարտականութիւնն է  աչքի լոյսի պէս պահել  հայոց  մեծասքանչ լեզուն, մեր ընտանիքներուն, ակումբներուն, դպրոցներուն  մէջ,  պայքարիլ օտար  լեզուներու ու  դպրոցներու ապազգայնացնող ազդեցութիւններու դէմ, նոր սերունդը դաստիարակել  Թարգմանչաց ոգիով ու  շունչով:

Սփիւռքի կարգ մը երկիրներու մէջ կը մոռնան  հայերէնը, տեղ-տեղ կարիք կը զգացուի  նոյնիսկ անգլերէն  թարգմանել  սուրբ պատարագը…: Սփիւռքի կարգ մը  գաղութներու մէջ,  ընտանիքներ  օտար  լեզուով  կը խօսին  իրենց  բնակարաններուն մէջ:

Երբեք չեմ հաշտուած  հայ մանուկը, պատանին օտար վարժարաններ  ղրկելու  գաղափարին  հետ:  Մեսրոպ Մաշտոցը եւ անոր զինակիցները Ոսկեդարու  սերունդը  կեանքի գնով  հիմը դրին հայ գիրին, գրականութեան, մշակոյթին եւ ազգային ինքնուրոյնութեան  զէնքով օժտեցին մեզ, բայց ոչ՝ որպէսզի  դարեր ետք  յաճախենք օտար վարժարաններ, օտար անուններով կնքենք մեր զաւակները…: Պատճառաբանութիւնները մերժելի  են: Առարկութիւնները անտրամաբանական:

Ամօ՜թ  մեզի, հազա՜ր ամօթ…:  Եկէ՛ք հպարտանանք մեր երեսուն եւ վեց  զինուորներէ  բաղկացած անխորտակելի բանակով:  Եկէ՛ք  տարածենք  կեանքի եւ արեան գնով մեզի հասած  հայ  մշակոյթը: Պահպանենք  մեր լեզուն:

Մշակոյթի  շունչն է մեզ  ազգ  եւ հայ պահողը:

Հայ  մշակոյթը պատիւն է հայուն:  Զայն պահպանենք, ինչպէս պիտի պահպանէինք մեր կեանքն  ու արժանապատւութիւնը:

 

 

 

 

 

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %
Previous post ԱՏՐՊԱՏԱԿԱՆ.- ՀԱՆԴԻՍԱՒՈՐ ԲԱՑՈՒՄ` ՍՈՒՐԲ ՍՏԵՓԱՆՈՍ ՆԱԽԱՎԿԱՅ ՎԱՆՔԻ ԹԱՆԳԱՐԱՆԻՆ
Next post ԲԱԶՄԱԽԱՒ ՈՒ ՆՈՒՐԲ ԵՐԳԻԾԱՆՔ.- «ԵՐԵՔ ՇԱԲԱԹ ԵՐԵՒԱՆԻ ՄԷՋ»

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Social profiles