Երբ Անգլիական «Փապ»-ը Կը Վերածուի Հայկական Առաջնորդարանի

0 0
Read Time:4 Minute, 28 Second

ԴՈԿՏ. ՀՐԱՅՐ ՃԷՊԷՃԵԱՆ

Իւրաքանչիւր երկիր ունի իր մշակութային իւրայատկութիւնը եւ կենցաղը:

Կենցաղն ու ապրելակերպ կը հանդիսանան երկրի մը բնութագիրը, պիտակը:  Իւրաքանչիւր երկիր, ուր այցելեմ, կը տեսնեմ այս իւրայատկութիւնները եւ անոր միջոցով մարդոց ապրելակերպը: Ճիշդ-սխալի եւ կամ լաւ-վատի հարց չկայ: Պարզապէս կան աշխարհի մշակութային եւ կենցաղային տարբեր սովորութիւններ եւ արժէքներ, որոնք կը ստեղծեն գունաւոր եւ այլազան պիտակներով մեծ խճանկար մը:

Անգլիան ալ ունի իր մշակութային եւ կենցաղային իւրայատուկ ապրելակերպը: Այս իւրայատուկ ապրելակերպերէն մին է նշանաւոր անգլիական «փապ»-ը: Հոն թէ՛ խմիչք, եւ թէ ճաշ կը սպասարկուի, եւ մարդիկ կ՛ողողեն զայն գրեթէ ամէն օր: Եթէ մէկ կողմէ «փապ»-երուն ներքին մասը խճողուած կ՛ըլլայ, բայց նոյնքան նաեւ մայթն ու փողոցը: “փապ»ը միայն շաբաթավերջի զբաղմունքի վայր չէ, այլ ընդհանրապէս շաբթուան ընթացքին, հոն մարդիկ յաճախ չեն ալ նստիր, այլ երկար ատեն ոտքի կը մնան, մէկ կողմէ կը խմեն, միւս կողմէ անդադար կը զրուցեն: Խմիչքը եւ իրերայաջորդ բաժակներ խօսակցութիւնը կը ստեղծեն հաղորդակցութեան լաւ հարթակ, ինչ որ անգլիական «փապ»-ին ստեղծած մթնոլորտ-կենցաղն է:

Բայց հարցումը այն է, որ անգլիական «փապ»-ին ստեղծած  այս մթնոլորտ-կենցաղը կարելի՞ է կերպարանափոխել:

Լոնտոն, Մայիս 2022

Յովակիմ Եպիսկոպոս Մանուկեան Առաջնորդն է Մեծն Բրիտանիոյ եւ Իրլանտայի հայկական գաղութին. ան աշխուժ հոգեւոր առաջնորդ ըլլալու կողքին, նաեւ տեսիլքի մարդ է: «Հայ եկեղեցին չունի առաջնորդարան», Յովակիմ Սրբազանն է խօսողը: «ԹԷեւ եկեղեցական շէնքեր ունինք, բայց միշտ ալ կարիքը կայ առաջնորդարանի», շարունակեց ան: «Իրաւական արձանագրութիւններու բաւական մարտահրաւէրներ ունինք եկեղեցւոյ այդ շէնքերուն կապուած: Կարիք ունինք առաջնորդարանի մը, որպէսզի գաղութը ունենայ արձանագրուած եւ իրողական ճանաչում ունեցող ազգային-հայկական ինքնութիւն»:

Եւ չէ ուշացած սրբազան հօր տեսիլքը: «Գտանք անգլիական «փապ» մը, որ վաճառքի դրուած էր, կրցանք պիւտճէ մը գոյացնել եւ գնել զայն»:

Կը տեսնէի սրբազան հօր ուրախութիւնը եւ մանաւանդ հպարտութիւնը, երբ ինծի սկսաւ ցոյց տալ շինարարական նորոգութիւնները: Աշխատողներուն մեծ մասը անգլիահայ գաղութի նուիրեալ անդամներ են: Անոնք լծուած էին տենդագին աշխատանքի` ամբողջացնելու համար նորոգութիւնները: Վերջապէս, անգլիական «փապ»-ը պիտի վերածուէր հայկական առաջնորդարանի: Այս յաջողցնելու համար կարիքը կայ ներքին ու արտաքին շինարարական եւ վերանորոգութեան մեծ աշխատանքի:

Մէկ կողմէ կը հետեւէի սրբազան հօր հեւքին, բայց միեւնոյն ատեն ալ կը սքանչանայի: Այս ինչքան ուժ ամբարած է սրբազանը իր մարմնին եւ կեանքին մէջ: Ան պահ մը կանգ առաւ իր խանդավառ տրամադրութենէն եւ ըսաւ. «Եկուր սուրճ մը խմենք»: Սրբազանը ի՛նք պատրաստեց սուրճը եւ հրամցուց: «Այս առաջին սուրճն է, որ կը խմենք առաջնորդարանին մէջ, եւ այս իմաստով պատմական է»: Մեծ ժպիտ մը գծուեցաւ Սրբազանին դէմքին վրայ:

Ան իր այս նուիրական կեանքը  կը փորձէ ապրիլ  ամենայն  հաւատարմութեամբ եւ նուիրուածութեամբ` Քրիստոսի եւ հայ եկեղեցւոյ նկատմամբ: Յովակիմ սրբազանի նուիրական եւ հաւատարիմ կեանքը ունի իր պատմութիւնը, իսկ պատմութիւնը` իր արմատները: Յովակիմ սրբազանը ծնած է Էջմիածին: «Ես սփիւռքահայ արմատներ ունիմ», ըսաւ ան: «Մեծ հայրս ծնած է Մուսա Լեռ: 1937-ին անցած է Այնճար, իսկ 1946-ի ներգաղթի օրերուն եկած է Հայաստան:

Մուսա Լեռը հայ ժողովուրդի պատմութեան մէկ ամուր եւ քաջ կռուանը եղած է, ուր հայը գիտցաւ ինչպէս պիտի վերապրի: Քառասուն օրեր քաջարի դիմադրութենէ ետք` Օսմանեան բանակին դէմ, հայը ոչ միայն փրկուեցաւ, այլ նաեւ վերապրեցաւ: Ան ստեղծեց գեղեցիկ Այնճարը, ուր մինչեւ օրս կը փայլատակէ հայուն ապրելու կամքը»:

Սրբազան հօր կեանքի պատմութեան մէջ կան այլ իրադարձութիւններ: «Մեծ հայրս եւ իր ընտանիքը ներգաղթէն ետք աքսորուեցան Սիպերիա», ըսաւ Սրբազանը: «Հայրս ծնաւ Սիպերիոյ մէջ»:

Հայրը Սիպերիայէն վերադարձած է Հայաստան եւ կազմած ընտանիք: Յովակիմ սրբազան ծնած է Էջմիածին: Ան շառաւիղն է ընտանիքի մը, որ տեսած եւ ճաշակած էր կեանքի դառնութիւնը: Բայց այդ դառնութիւնը չէր յուսալքած Մանուկեան ընտանիքը: Անոնք այդ դառնութիւնը վերածած էին ուժի: Ուժ մը, որ կ՛ապրի եւ կը վերապրի: Յովակիմ Սրբազան այդ ուժին շառաւիղն է: Ան այսօր այդ իր կեանքի ուժը դրած է հայ ժողովուրդին սպասարկութեան ի խնդիր:

Սրբազանին հետ ծանօթութիւնս սկսաւ, երբ Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածինի մէջ ստանձնած էր միջ-եկեղեցական կապերու եւ բաժանմունքի պատասխանատու առաքելութիւնը: Այս իմաստով ան լաւ գիտէ, թէ ինչպէ՛ս պիտի յարգէ եւ ընդունի ուրիշը: Ուրիշը, որ տարբեր է, բայց` երբեք օտար: Եւ մեր բարեկամութիւն-հաղորդակցութիւնը կը շարունակուի մինչեւ այսօր:

Յովակիմ Սրբազան իր հոգեւոր ինքնութեան հետ կ՛ապրի նոյնքան ազգայինը: Անոր համար հոգեւորն ու ազգայինը կը կազմեն իր կեանքի սրբութիւնները: Եւ ներկայ Հայաստան-Արցախ քաղաքական իրավիճակներուն մէջ ան անդադար կը տքնի, որպէսզի հայուն պայքարը ներկայացնէ անգլիացիին եւ օտարներուն: «Արցախը պէտք է պահել,- ըսաւ ան,- կարելի չէ Արցախի կարգավիճակը դնել Ատրպէյճանի կազմին մէջ»: Այս իւրաքանչիւր հայու մտահոգութիւնը եւ մարտահրաւէրն է:

Վերանորոգուող հայկական առաջնորդարանի մէջ կը դիտէի չորս կողմս: Բայց դիտելէն աւելի կը մտածէի: Կը մտածէի հայուն ապրելու կամքին մասին եւ ի մասնաւորի սփիւռքահայուն: Թէեւ ցեղասպանուած եւ տարագրուած ժողովուրդ ենք,  բայց երբեք մեռած չենք: Հայուն կեանքի տեսիլքը մեզ վերապրեցուց: Իսկ հայուն կերտած կեանքին ուժն է, որ հայուն պատմութիւնը դրաւ շարունակականութեան գործընթացին մէջ: Այս ալ հայուն` ի մասնաւորի սփիւռքահայուն, տեսիլքը եւ ուժն է, որ պիտի չմեռնի: Յովակիմ Սրբազան լաւագոյն տիպարն է հայուն կեանքի այս տեսիլքին եւ ուժին:

Եթէ արեւմտեան աշխարհին մէջ քրիստոնէական հաւատքին ու արժէքներուն նկատմամբ հետաքրքրութիւնը կը նուազի եւ եկեղեցական կառոյցները կը փակուին կամ կը վերածուին ցուցասրահներու, Լոնտոնի մէջ հայը կ՛ապրի եւ կը գործէ հակառակ ուղղութեամբ` ան անգլիական «փապ»-ը կը վերածէ հայկական առաջնորդարանի: Այս արդիւնքն է հայուն տեսիլքի կեանքին: Տեսիլքի կեանքը, որ ստեղծեց ուժը` հայուն ուժը, որ կը կերտէ կեանք:

Յովակիմ Սրբազան իր ընտանեկան արմատներէն ժառանգած է տեսիլքը, զոր ան կը վերածէ ուժի, որպէսզի հայուն կեանքը շարունակուի: Իւրայատուկ է Յովակիմ Սրբազանին տեսիլքի եւ ուժի կեանքը, բայց նոյնքան նաեւ իւրաքանչիւր հայուն` քիչ մը ամէն տեղ: Հոն, ուր հայը կը շարունակէ ապրիլ հոսանքին հակառակ ուղղութեամբ, երբ անգլիական «փապ»-ը կը վերածէ հայկական առաջնորդարանի:

Այս հայկական կեանքին ապրելու եւ վերապրելու իրականութիւնը ամէն տեղ է` Հայաստան, Արցախ եւ Սփիւռք:

Չվախնանք հոսանքին հակառակ ուղղութեամբ թիավարելէ, որովհետեւ կրնանք վերածել անգլիական «փապ»-ը հայկական առաջնորդարանի:

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Social profiles