ԵՐԱԺՇՏԱԿԱՆ.- ԿԱՐԱ ՄՈՒՐԶԱՅԻ ԿԵԱՆՔՆ ՈՒ ԳՈՐԾՈՒՆԷՈՒԹԻՒՆԸ (Բ.)

0 0
Read Time:1 Minute, 24 Second

p15 gara-mourza ԱՐՍԷՆ ՍԱՅԵԱՆ

Շարունակելով մեր ակնարկը, Արեւելեան Հայաստանի մասնագիտական երաժշտութեան առաջին ներկայացուցիչներէն՝ Քրիստափոր Կարա-Մուրզայի կեանքին ու գործունէութեան մասին, կը հաստատենք, որ բացառիկ է Կարա-Մուրզայի համերգային գործունէութեան նշանակութիւնը: Իր այցելած իւրաքանչիւր քաղաք ու գիւղ, սիրող երգիչ-երգչուհիներով կազմակերպած հայկական քառաձայն երգչախումբերը ոչ միայն երգեր կը սորվեցնէին ու համերգներ կը ներկայացնէին, այլեւ կը պատրաստուէին հայկական երաժշտական մշակոյթի նկատմամբ յատուկ սիրով:
Կարա-Մուրզան հայկական շրջանակներէն յայտնաբերելով ձայնեղ երիտասարներ, կը ջանար միջոցներ գտնել, որպէսզի անոնք կարողանային մասնագիտական կրթութիւն ստանալ, եւրոպական եւ ռուսական երաժշտանոցներուն մէջ: Կարեւոր էր նաեւ որ ան հայ երգի միջոցով, հայ լեզուն կը տարածէր այն շրջաններուն մէջ, ուր հանգամանքներու բերումով հայերը հեռացած էին հարազատ մշակոյթէն եւ մոռցած՝ իրենց մայրենի լեզուն:
Այս բոլոր տուեալներն ի նկատի ունենալով՝ ժամանակակիցները Կարա-Մուրզային անունանած են »Շրջուն Դպրոց«: Իր գործունէութեան 17ը տարիներու ընթացքին, Կարա-Մուրզան 50է աւելի քաղաքներու եւ գիւղական բնակավայրերու մէջ կազմակերպած է բազմաթիւ հայկական երգչախումներ եւ տուած է մի քանի հարիւր համերգներ: Իր գործունէութեան ընթացքին, ան միակն էր հայ իրականութեան մէջ, որ կը վայելէր արտակարգ ժողովրդականութիւն ու սէր:
Քրիստափոր Կարա-Մուրզայի համերգային գործունէութեան ամենամեծ նուաճումը, բազմաձայն երգեցողութեան յաղթանակն էր, որ շրջադարձային նշանակութիւն ունեցաւ հայ երաժշտութեան պատմութեան մէջ: Յատկապէս համերգներու կազմակերպումը՝ Կարա-Մուրզայի գործունէութեան առանցքը հանդիսացաւ: Միաժամանակ, երաժշտական ստեղծագործութեան գծով հիմնականը՝ հայ ժողովրդական, գուսանական եւ ազգային-հայրենասիրական երգերու մշակումն էր: Ահա, օրինակ մը »Վարդ Կօշիկս« խմբերգը, Կարա-Մուրզայի մշակումով:p15

Կարա-Մուրզան իր մշակումներով հարստացուցած եւ գեղարուեստական ստեղծագործութեան նոր աստիճանի բարձրաձայնելու ընթացքին ան՝ հիմնական մեղեդին պահած է անփոփոխ, որը նոր գունաւորում ստացած է շնորհիւ միւս ձայներու ընկերակցութեան:
Առաջին անգամ ըլլալով հայ իրականութեան մէջ, կիրառած է տարբեր բնոյթի՝ բայց թեմադիկ ներքին ընդհանրութիւն ունեցող երգերու միացման սկզբունքը, որ յետագային որդեգրուած է այլ այլ երգահաններու կողմէ եւ իր առաւել ցայտուն կիրառումը գտած՝ Կոմիտաս Վարդապետի խմբերգային եւ մեներգային ստեղծագործութիւններուն մէջ:

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Social profiles