ԵՐԱԺՇՏԱԿԱՆ.- ԱՐԵՒԵԼԵԱՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՄԱՍՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԵՐԱԺՇՏՈՒԹԵԱՆ ԱՌԱՋԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՈՒՑԻՉՆԵՐԷՆ՝ ՔՐԻՍՏԱՓՈՐ ԿԱՐԱ-ՄՈՒՐԶԱՅԻ ԿԵԱՆՔՆ ՈՒ ԳՈՐԾՈՒՆԷՈՒԹԻՒՆԸ

0 0
Read Time:1 Minute, 45 Second

15  ԱՐՍԷՆ ՍԱՅԵԱՆ

Քրիստափոր Կարա-Մուզան ծնած է Ղրիմի հայկական գաղութի Ղարասու-Պազար քաղաքին մէջ 1853 թուականին: Մանկութեան եւ պատանեկութեան տարիներն անցած են այդ հայրենի քաղաքին մէջ, շփում ունենալով երաժշտասէր ընտանիքներու հետ՝ հետեւած է դաշնամուրի դասընթացքներու: Միջնակարգ եւ ընդհանուր կրթութեան հետ միասին, ձեռք բերած է նաեւ երաժշտական-տեսական պատրաստութիւն, գործօն մասնակցութիւն բերելով թատերական ներկայացումներուն, երեկոյթներուն եւ հանդէսներուն:
Այդ բոլորին շնորհիւ իր մէջ կը հասուննայ՝ ամբողջապէս երաժշտական գործունէութեան նուիրուելու անյաղթահարելի ցանկութիւն մը:
Ծանօթանալով հարազատ ժողովուրդի մշակութային զարգացման մակարդակին, տեսնելով հայ հասարակական կեանքի գրականութեան եւ զանազան արուեստներու բուռն զարգացումն ու երաժշտութեան անբաղձալի վիճակը, ուսումնասիրելով հարեւան ժողովուրդներու փորձն ու ծանօթանալով անոնց երաժշտութեան բարձրագոյն նուաճումներուն, Կարա-Մուրզային համար հետզհետէ պարզ կը դառնան այն խնդիրները, որոնց լուծումն անհրաժեշտ էր ժողովուրդի երաժշտական մշակոյթը զարգացնելու համար:
Կարեւոր էր հայկական շրջանակներէ ներս եւս բարձրացնել գեղարուեստական դաստիարակութեան հարցը, երաժշտական-լուսաւորչական աշխատանքի լծուիլ, ժողովրդական զանգուածները հաղորդակից դարձնել՝ համաշխարհային երաժշտութեան գանձերուն: Այդ պատճառով անհրաժեշտ էր տարածել քառաձայն երգեցողութիւնը, կազմակերպելով երգչախումբեր եւ ստեղծելով կանոնաւոր համերգային կեանք:
Արդարեւ, Կարա-Մուրզան կը նպատակադրէ ամբողջովին նուիրուիլ այդ նպատակի իրականացման: Բայց այդ նպատակն իրագործելու համար, հարկաւոր էր գտնուիլ հայկական մշակոյթի կեդրոններէն մէկուն մէջ: Այդ ժամանակաշրջանին հայկական երկու մշակութային մեծ օճախներէն էին՝ Կ. Պոլիսն ու Թիֆլիսը:
Կարա-Մուրզան առաւելութիւն տալով Թիֆլիսին, որն աւելի մօտ էր Հայաստանին եւ ունէր լայն հնարաւորութիւններ, ազգային երաժշտական մշակոյթի զարգացման համար: 1882 թուականին բաժնուելով հայրենի քաղաքէն, կը մեկնի Թիֆլիս: Կարա-Մուրզայի ժամանումն այստեղ հայ մտաւորականութեան կողմէ կÿընդունուի անկեղծ ոգեւորութեամբ: Անոր ծրագրերը կÿարժանանան ջերմ ընդունելութեան եւ դրուատանքի:
Այդուհանդերձ, հարկաւոր էր ամբողջ երեք տարուան նախապատրաստական աշխատանք, մինչեւ որ կը յաջողի կազմակերպել առաջին քառաձայն երգչախումբը եւ հայկական բազմաձայն երգի առաջին համերգը տալ, որ տեղի կÿունենայ 1885 թուականին եւ իբրեւ պատմական իրադարձութեան սկիզբ՝ մուտք կը գործէ հայ երաժշտութեան պատմութեան մէջ: Ահա, նմոյշ մը այդ համերգէն “Ալագեազ Բարձր Սար ա“ խմբերգը, Կարա-Մուրզայի մշակմամբ:

Համերգային յայտագիրը թէ՛ ձեւով եւ թէ՛ բովանդակութեամբ արտացոլելով ազգային-ազատագրութեան այն գաղափարները, որոնցմով կÿապրէր հայ հասարակութեան այդ շրջանին: Կարա-Մուրզայի քառաձայն երգեցողութեան առաջին համերգը կÿունենայ բացառիկ յաջողութիւն եւ կը վերածուի ազգային տօնախմբութեան:
Այսպէս կը սկսի Կարա-Մուրզայի համերգային գործունէութիւնը, որ կը շարունակուի մինչեւ իր կեանքին վերջը եւ հետզհետէ ընդհարձակուելով, տարիներու ընթացքին կÿընդգրկէ ոչ միայն Անդրկովկասի, այլեւ Ղրիմի, հարաւային Ռուսաստանի, Ուքրայինայի եւ Մոլտավիոյ հայաբնակ վայրերը:

 

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Social profiles