ԵՐԱԺՇՏԱԿԱՆ.- ԱՐԵՒԵԼԱՀԱՅ ԵՐԱԺՇՏԱԿԱՆ ԿԵԱՆՔԸ՝ 19ՐԴ ԴԱՐՈՒ ՎԵՐՋԻՆ ՔԱՌՈՐԴԻՆ

0 0
Read Time:1 Minute, 51 Second

Պ15 ՍԱ  ԱՐՍԷՆ ՍԱՅԵԱՆ

Շարունակելով մեր ակնարկը 19րդ դարու վերջին քառորդի արեւելահայ երաժշտական կեանքի մասին, անհրաժեշտ կը համարենք ընդգծել, որ բազմաձայնութեան արմատաւորումը որպէս հայ մասնագիտական երաժշտութեան բնորոշող երեւոյթ՝ հանդիպեցաւ նաեւ կազմակերպական ու նիւթական դժուարութիւններու։
Հարցն այն էր, որ ինչպէս նախորդ շրջանին, նաեւ այժմ՝ հայ ժողովուրդը ցրուած էր ընդհանրապէս աշխարհի տարբեր կողմերը, ուստի չկար ինքնուրոյն պետականութիւն ու պետական օժանդակութիւն, հայ երգահաններն ու երաժիշտները կþաշխատէին միայն իրենց անհատական նախաձեռնութեամբ եւ նիւթական զրկանքները կþաշխատէին միայն իրենց անհատական նախաձեռնութեամբ եւ նիւթական զրկանքներու բեռն իրենց ուսերուն վրայ առած։
Գոյութիւն չունէին երաժշտականկրթական ստեղծագործական ու համերգային կազմակերպութիւններ։ Ուշագրաւ էր երաժշտական գործիչներու աշխատանքի բազմակողմանի բնոյթը։ Անոնք թէ՛ կը ստեղծագործէին եւ թէ՛ երգչախումբերը կը կազմակերպէին՝ շրջելով հայաբնակ վայրեր համերգներ տալու, ինչպէս նաեւ դասաւանդելու դպրոցներէն ներս։
Բազմաձայնութեան տարածման ու արմատաւորման ամենահետեւողական ու ամենաեռանդուն գործիչը՝ Քրիստափոր ԿարաՄուրզան եղաւ։ Ան կարողացաւ յաղթահարել յարուցուող խոչընդոտները եւ յառողութեամբ պսակել իր սկսած գործը։ Ճիշդ է թէ մինչեւ ԿարաՄուրզայի հանդէս գալը, հայ իրականութեան մէջ տեղի ունեցած էին պատահական բազմաձայն երգեցողութեան առանձին փորձեր։ Սակայն, այդ փորձերը չէին կրցած բազմաձայնութիւնն արմատաւորել հայ իրականութեան մէջ։
ԿարաՄուրզան տարիներ շարունակ շրջելով հայաբնակ քաղաքներն ու գիւղերը, ամենուրեք կազմակերպելով ինքնագործ երգչախումբներ, համերգային գործունէութիւն ծաւալելով, կարողացաւ ընդհանուր շարժում ստեղծել բազմաձայնութեան արմատաւորման ուղղութեամբ, նախ այն պատճառով, որ համերգային բեմահարթակէն բազմաձայն մշակմամբ հնչեցուց ժողովրդական ու ազգայինհայրենասիրական այնպիսի երգեր, որոնք մօտ ու հարազատ ըլլալով ժողովուրդին, աւելի հեշտութեամբ կþընկալուէին եւ կþարմատաւորուէին անոր հոգիին մէջ։ Ահա, նմոյշ մը “Կիլիկիա“ խմբերգը՝ ԿարաՄուրզայի մշակմամբ։
Պակաս նշանակութիւն չունեցաւ նաեւ այն հանգամանքը, որ ԿարաՄուրզան իր ամբողջ գործունէութեան ընթացքին, ղեկավարուեցաւ պարզէն դէպի բարդ ստեղծագործութիւն ընթանալու սկզբունքով։ Այս բոլոր հանգամանքներն ապահովեցին բազմաձայն երաժշտութեան տարածումը, հայ ժողովուրդի կենցաղէն ներս։
Այսպիսով, 19րդ դարու երկրորդ կիսուն առկայ էին իրական նախադրեալներ, հայկական նոր՝ մասնագիտական երաժշտութեան կազմաւորման համար։ Այդ գծով ամենակարեւորներն էին, հայ ժողովրդական, գուսանաաշուղական եւ հոգեւոր միաձայն երաժշտութիւնը, որն անցնելով բազում փորձութիւններու բովէն, մնացած էր ժողովուրդի յիշողութեան մէջ եւ այժմ գրի առնուելով, կը ծառայէր որպէս հարուստ նիւթ, երգահանական ստեղծագործութեան համար։
Երկրորդ, հայ գրականութեան՝ յատկապէս բանաստեղծութեան բուռն զարգացումը, որուն շնորհիւ առատ գրական ատաղձ կը մատուցուէր երգահաններու՝ երաժշտական ստեղծագործութեան տարբեր ոճերու զարգացմասն համար։ Երրորդ Կ. Պոլսոյ եւ Թիֆլիսի մէջ, հայ նոր՝ մասնագիտական թատրոնի հիմնադրումն ու զարգացումը, որը զգալի չափով կը նպաստէր երաժշտութեան զարգացման։
Չորրորդ, մասնագիտական կրթութեամբ երաժշտահանական, երաժշտագիտական եւ կարողական ուժերու պատրաստումը։
Արդարեւ, վերոնշեալներն էին այն հիմնական նախադրեալները, առանց որոնց անհնարին էր պատկերացնել, հայկական երաժշտական մշակոյթի զարգացումը՝ 19րդ դարու երկրորդ կիսուն։

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Social profiles