ԵՐԱԺՇ­ՏԱ­ԿԱՆ.- ՀԱՅ ՀՈ­ԳԵ­ՒՈՐ ԵՐԱԺ­ՏՈՒ­ԹԵԱՆ ՈՒ­ԹԸ ՁԱՅ­ՆԵ­ՐՈՒ ԶԱՐ­ԳԱՑ­ՄԱՆ ՈՒ­ՂԻ­ՆԵ­ՐԸ

0 0
Read Time:3 Minute, 17 Second

Picture 293 ԱՐ­ՍԷՆ ՍԱՅ­ԵԱՆ

Հայ հո­գե­ւոր երաժշ­տու­թեան մէջ գո­յու­թիւն ու­նին ու­թը ձայնեը, իրենց դարձ­ուածք­նե­րով: ԱՁ որ կը նշա­նա­կէ առա­ջին ձայն, ԱԿ առա­ջին կողմ, եւ այս­պէս յա­ջոր­դա­բար ԲՁևԲԿ, ԳՁևԳԿ, ԴՁևԴԿ:

Հո­գե­ւոր կամ եկե­ղե­ցա­կան ձայ­նե­րու տե­սու­թեան վե­րա­բեր­եալ թէ­եւ շարք մը տե­ղե­կու­թիւն­ներ կան, որոնք մե­զի հա­սած են վաղ միջ­նա­դար­եան շրջա­նէն, սա­կայն որե­ւէ յի­շա­տա­կու­թեան մէջ տե­ղե­կու­թիւն չկայ որե­ւէ ձայ­նի կամ մե­ղեդ­ի­ա­կան որե­ւէ տե­սա­կի սկզբնաղ­բիւ­րի մա­սին: Յիշ­ուած են միայն այն անձ­նա­ւո­րու­թիւն­նե­րը, որոնք մշա­կած կամ կար­գա­ւո­րած են ձայ­նե­րը:

Ըստ երե­ւոյ­թին, մե­ղե­դին ծնունդ կ՛առ­նէ կեան­քէն, եթէ եկե­ղե­ցա­կան մը առա­ջին ան­գամ եր­գած է այ­սինչ մե­ղե­դին այ­սինչ ձայ­նին մէջ, այդ կը նշա­նա­կէ, որ ան առա­ջինն է որ հո­գե­ւոր երաժշ­տու­թեան ոճին յար­մա­րե­ցու­ցած է որո­շա­կի ձայ­նի պատ­կա­նող ժո­ղովր­դա­կան կամ` գու­սա­նա­կան տու­եալ մե­ղե­դին:

Այս­պի­սով, վաղ ժա­մա­նակ­նե­րու եկե­ղե­ցա­կան երա­ժիշտևտե­սա­բան­նե­րու պար­տա­կա­նու­թիւնը եղած է, յար­մար կեր­պով տե­սա­կա­ւո­րել, կեան­քին մէջ ար­դէն իսկ գո­յու­թիւն ու­նե­ցած մե­ղեդ­ի­ա­կան ոճե­րը: Օրի­նակ “Խոր­հուրդ Մեծ“ շա­րա­կա­նը:

Հո­գե­ւոր կամ` եկե­ղե­ցա­կան երաժշ­տու­թեան ձայ­նե­րը մշա­կած առա­ջին հո­գե­ւո­րա­կան­նե­րը եղած են, 5րդ դա­րու մշա­կոյ­թի գոր­ծիչ­ներ` Սա­հակ Պար­թե­ւը, Մես­րոպ Մաշ­տո­ցը եւ Մով­սէս Խո­րե­նա­ցին: Սա­կայն ձայ­նե­րու այս մշակ­ուած օրի­նակ­նե­րը, կը կրեն յա­ջոր­դող դա­րե­րու ազ­դե­ցու­թիւն­նե­րը:

Միջ­նա­դար­եան պատ­միչ­նե­րու վկա­յու­թեամբ, եկե­ղե­ցա­կան ու­թը ձայ­նե­րու ուս­մուն­քը մշա­կած է 8րդ դա­րու ակա­նա­ւոր տե­սա­բան Ստե­փա­նոս Սիւ­նե­ցին: Ձայ­նե­րու ուս­մուն­քը գործ­նա­կան մեծ նշա­նա­կու­թիւն ու­նե­ցած է երա­ժիշտ­նե­րուն հա­մար, որով­հե­տեւ կ՛օգ­նէր անոնց ոչ միայն եղա­նակ­նե­րը յօ­րի­նե­լու` այ­լեւ այդ եղա­նակ­նե­րը ու­սու­ցա­նե­լու ժա­մա­նակ:

Ու­թը ձայ­նե­րու էա­կան նշա­նա­կու­թիւնն ի յայտ կու գայ հայ­կա­կան խա­զագ­րու­թեան մէջ, այ­սինքն մե­ղե­դին գրի առ­նե­լու հա­մար իր ժա­մա­նա­կին ըն­դուն­ուած յա­տուկ նշան­նե­րով: Ըստ կա­նո­նի իւ­րա­քան­չիւր մե­ղեդիի ձայ­նագ­րու­թեան սկիզ­բը, կը նշուի այն ձայ­նը և հե­տե­ւա­բար այն ձայ­նա­շա­րըև որով պէտք է ար­տա­բեր­ուի այդ մե­ղե­դին:

Այդ նշու­մը` կա­տա­րո­ղին կը կողմ­նո­րո­շէ թէ ինչ­պէս պէտք է հնչեց­նէ տու­եալ մե­ղե­դին: Առանց այդ ձայ­նան­շու­մին, եր­գը կը կորսնց­նէ իր ճշգրտու­թիւնը: Այժմ` նշուած ձայնն ու անոր հե­տե­ւող շա­րա­կա­նը:

Ար­դա­րեւ, հայ­կա­կան եկե­ղե­ցա­կան երաժշ­տու­թեան ու­թը ձայ­ներն իրենց բո­լոր օրի­նա­չա­փու­թիւն­նե­րով, կը ներ­կա­յաց­նեն ազ­գա­յին ինք­նու­րոյն ար­ուես­տի յատ­կա­նիշ­նե­րը:

 

 

 

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Social profiles