ԴՐԱԽՏԱՎԱՅՐԷՆ՝ ԳԵՀԵՆ – ՍՓԻՒՌՔԻ ԴԵՐԸ  ՀԻՄԱ

0 0
Read Time:5 Minute, 5 Second

Վեհանոյշ Թեքեան

Մեր դրախտավայրը վերածուեցաւ ԳԵՀԵՆի, որուն կրակը չտեսնուիր, բայց կը մոխրացնէ ՀՈԳԻՆ։ Պարոն Վարչապետն ու իր կամակատարները՝ Եռաբլուրի նահատակներուն իբրեւ թէ կը յարգեն, (ոճրագործ մը իր ոճիրի վայրը կը վերադառնայ յաճախ)։ Կը յարգե՞ն. անշուշտ ոչ, երբ ամբո՛ղջ ազգը նահատակ դարձուցած են։

Պաշտօն ստանձնած են բարեբեր խոստումներով, ապա՝ մահաբեր ոստումներով բացած են գեհենը մեր շուրջ, որ կը ծաւալի՜ ու կը ծաւալի…. Դաւաճանին մեծը-պզտիկը չկայ կը կարծէի։ Ասոնք, որ ընտրուած են ազգ ու հայրենիք՝ գոնէ պահպանելու, իրե՛նց իսկ պատճառով հայեր մասսայաբար կը հեռանան իրենց ժառանգած պատմական հողէն , հայրենի տունէն, իրենց տաքուկ յիշատակներէն եւ սիրելիներու շիրիմներէն։ Կը հեռանան նոյնիսկ անոնք, որոնք իրենց նահատակ որդին հոն թաղած են, կամ հետքը կորսնցուցած։ Կը հեռանան՝ փրկուելու համար մղձաւանջէն, ապահովելու խաղաղութեան զեփիւռ ունեցող կեանք մը՝ տեղահանուած, անմխիթար ընտանիքին համար։

Այս իշխանութիւնը մեծագոյն դաւաճանն է։ Տգէտ եւ անխիղճ։ Ո՛չ միայն անտեսեցին , այլ՝ դանակոծեցի՛ն մեր՝ դարերու դիմադրած պատմութիւնը, մեր ճան-ճիկեր ժողովուրդին սիրտը։ Կտրատեցին մտաւորականութեան լեզուն։ Աղճատեցին քաջութեան դիմագիծը։ Թուրքին «բարեկամութիւնը» համտեսած ժողովուրդը նորէ՛ն մխրճեցին բարեկամութեան աքցանի մէջ, ոչ թէ որովհետեւ իրենց նախահայրերէն չէ փոխանձուած Թուրքին խաբեբայ, գազանաբարոյ նկարագիրը, այլ որովհետեւ՝ իբրեւ ղեկավար չունին հեռատեսութիւն, գոնէ ներկայացուած պահանջքները խորապէս քննելու եւ կարենալ յօգուտ մեզի՝ սահմանազատում-սահմանագծում չխաղալու։

Բառերը հոգեխառնութիւն ունին։ «Հող յանձնել»ը դարձեր է «սահմանազատում»։ «Բանտարկել»ը դարձեր է «բերման ենթարկել»։

Այս բռնատէրը զօրաւորները բանտարկեց, որովհետեւ տակաւին հայրենի տարածք ունէր յանձնելու թշնամիին։

Զինծառայողները զինազուրկ մնացին…. Հողը թափահարող զինուորները առանց ոտքի մնացին։ Ծնողները առանց զաւկի, կիները՝ անամուսին, զաւակները որբ մնացին։ Մեր բազմադարեան սրբավայրերը կը գլխատուին։ Մարեցաւ Լոյսը, մնաց միայն Յոյսը – ա՛ն ալ կը դրուի իբրեւ զուարակ՝ քաւութեան պատգարակի վրայ։

Յաղթանակի Այգի եւ Եռաբլուր։ Սասունցի Դաւիթ եւ եօթ գոմէշի կաշիով ծածկուած ահագոռգոռ դաւաճան։ Հայոց լեռնաշխարհ եւ թրքական բարք ու փորձանք։

Բարեբախտաբար կայ Սփիւռք։ Մեծաւ մասամբ Թուրքին գործադրած Եղեռնին իբր հետեւանք։ Հակառակ որ Սփիւռքը շուտ չըսթափեցաւ, կամ՝ ընտրեց լռել տասնամեակներով։ Փըրը-փըրթը հաւաքած, երազուած Անկախութենէն գինովցած էր, ոչ թէ պահ մը, այլ՝ տասնամեակներո՜վ, եւ ո՛չ թէ հաւասարակշռութեամբ, լրջախոհութեամբ համակուած, այլ՝ հաստատուելու մարմաջով, մինչ այդ Սփիւռքը դարձաւ խախուտ։ Համընդհամուր մտահոգութեան համար է խօսքս։ Սփիւռքը բարեգործութիւն եւ փառաբանութիւն տեղացուց ու յաճախ շահագործուեցաւ։

Իր թերթերը փակեց, իր դպրոցները տակաւի՛ն կը փակէ։ Իր պատանիները զրկեց Մելքոնեան Կրթական Հաստատութենէն։ Երեք դպրոց քանի մը տարուայ մէջ փակեց հայկական էն մեծ գաղութին՝ Լոս Անճըլըսի մէջ։ Կառավարական բարձր պաշտօններու տիրացածներ, տնօրէններ, արուեստագէտներ հայ վարժարաններու շրջանաւարտներ են։ Նոպէլեան մրցանակի արժանացած գիտնականը՝ Պէյրութի մէջ հայկական վարժարան յաճախած է։

Սփիւռքը հաշուետուութիւն չպահանջեց՝ իր զաւակներէն զրկած, Հայրենիքի պատասխանատու մարմիններու տրամադրած հարիւրաւոր միլիոններուն համար։ Հետապնդող չեղաւ թէ ինչո՛ւ է հայաթափութիւնը անոնց՝ որ կը նախընտրէի՛ն մնալ հայրենի հողին վրայ։ Ինչո՞ւ խաւաքարտէ տուներու մէջ քառորդ դար ապրեցան Երկրաշարժի զոհերը, երբ ալանող-թալանողները ապարանքներ կը շինէին, օֆսայթ՝ միլիոններ կը հոսեցնէին։ Անդին՝ երեխաներու դասարանները ջեռուցիչ չունէին, պատերը տամկացած, երդիքէն ջուր կաթկթող։ Ինչո՞ւ ծնողներու համար անկարելի եղաւ իրենց զաւկին անհրաժեշտ խնամքը տանիլ եւ ստիպուած յանձնեցին որբանոց։ Ինչո՞ւ չհետապնդուեցան անոնք որոնք տասնամեակներով խաբեցին մայրերը եւ անոնց նորածինը ծախեցին, յաճախ օտարի։ Անոնցմէ ոեւէ մէկը կրցա՞ւ վերատիրանալ իր զաւկին։ Ինչե՜ր կ՚ ընեն այդ մայրերը, գտնելու իրենցմէ խլուած զաւակները։ Երբ տիրակալ ընչաքաղցութիւնը կը բթացնէ միտքը՝ կը խեղդուի՛ խիղճը, յատկապէս խեղճերու, անպաշտպաններու նկատմամբ։

Ի՞նչ խիղճով արտօնեցին որ մամիկներ ցնցոտիներու մէջ, լոյսը չծագած աւլէին Երեւանի փողոցները։ Նոյնիսկ ի պաշտօնէ հարցնող չեղաւ թէ ինչո՞ւ հայ կիներուն պարտադրուեցաւ մարմնավաճառութիւն, թէ՛ երկրին մէջ եւ թէ մահմետականներու երկիրներուն մէջ։ Իր ընտանիքին պատիւը պաշտպանող հայ մարդուն առասպելը ջուրը ինկաւ. որովհետեւ լաւերն ալ չըմբոստացան։ Չփրկեցին։

«Եղունգ ունիս՝ գլուխդ քերէ»ի օրին ինկանք , որովհետեւ Հայաստանի համար հասած նպաստը անյագօրէն լափլիզողներ կային. Եւ խեղճացող ժողովուրդին, անոր արժանապատուութեան մասին գործնականապէս մտածող չկար։

Մինչեւ հիմա՝ իրենց ամբողջ կեանքը աշխատած, վաստակած ծերունիներ կը յայտնեն փողոցներու մէջ, թէ իրենց հասած նպաստը երբեք բաւարար չէ, եթէ դուրսէն օգնութիւն չըլլայ։ Ոմանք այդ իսկ չունին։ Պետական նպաստը ամենէն շատ երեսուն տոկոսով կ՚աւելնայ. սղաճն ալ հետը կ՚աւելնայ։

Իսկ Վարչապետին մանկլաւիկներուն պարգեւավճարը՝ հարիւր տոկոսով։ Եղեր արժանի են։ Այլեւս պարգեւավտա՛րի ժամանակն է։ Անոնց երկու-երեք անգամ տարիք ունեցողները, ուսուցիչները, մտաւորականները, գիտնականները արժանի չե՞ն արդար հատուցումի։ Առաջին օրէն որքա՜ն գիտնականներ լքեցին Հայաստանը։

Եթէ Սփիւռքը չըլլար՝ Հայաստանն ու Արցախը շատո՜նց աւելի խղճալի վիճակի մէջ կ՚ըլլային։

Իշխանաւորները իրենց ապագան ապահոված են։ Մէյ մը որ գիտնան թէ իրենք ալ պիտի ըլլան գեհենի բնակիչ՝ կա՛մ Ուսամա Պըն Լատինեան պարսպապատութիւն պիտի ընեն, կա՛մ ալ՝դիմակները հոս ձգած՝ պիտի թռի՜ն յայտնի եւ անյայտ ուղղութիւններով։ Վարի կրակին չեն նայիր անգամ։

Կ՚երկրորդեմ, եւ շատեր ինծի պէս, Խաչիկ Տէր Ղուկասեանի խոհագրութեան, թէ ՀՅԴ-ի այս ութ օրերու խորհրդակցութեան ընթացքին ծրագրուի Սփիւռքը զօրացնելու մասին։ Հայ ընտանիքը, Հայոց վարժարանները փրկելու մասին։ Մեր ճգնաժամէ անցնող գաղութներու մասին։ Մեր մշակոյթի գործիչները, խմբագիրները, մամուլը արժանաւորապէս գնահատելու մասին։

Միմիայն հոգեւոր եւ ազգային ղեկավարներու ուսերուն պէտք չէ ձգել այս ծանրագոյն պարտաւորութիւնը։ Ունեւորը պէտք է տայ, իր կարգ մը հաճոյքներէն զրկուելու գնով՝ չունեցողին, զրկուածին։ Արիւնակիցի՛ն։

Յատկապէս այս օրերուն երբ կը տեսնենք թէ ինչպէ՛ս արար աշխարհ նեցուկ կը կանգնի Ուկրայինայի՝ իր հողին տէրը մնալու իրաւունքին, նախագահ Փութինին՝ պատիժ-պատիժի ետեւէ կը բարդուի, միչդեռ մեր ռազմագերիները մէկուկէս տարիէ՝ կը խոշտանգուին. մեր մէջ ընդվզում մը կը յառաջանայ – մենք լուսնի՞ վրայ կ՚ապրէինք։

Ու կը գիտակցինք, թէ մեր անհեռատեսութեան, անփութութեան, նիւթամոլուցքի, Հայրենիք ու ժողովուրդ իսկապէս չսիրելու, յամեցող վտանգները չսրբագրելու արդիւնքն է մեր պարտութիւնը։ Իրար հանդէպ անարգանգ ու ատելութիւն, բրտութիւն բանեցնելու ու հայհոյանք տեղացնելու անվերջանալի տեսարաններ Խորհրդարանին մէջ։ Ցոյցերու ընթացքին՝ ոստիկաններու լպիրշ ու անվայել վերաբերումը, պետական այրերու հեգնանքը կամ անտեսումը՝ կին լրագրողներու նկատմամբ, Արդարութեան ատեաններու մէջ բողոքող զոհերու ձայնը խլացնող կաշառակեր դատաւորներու պատճառով ապականեցանք, անթափանց դարձանք։ Բարոյական արժեքները անկիւնը հրուած՝ թանձր ինքնասիրութեան, դրամապաշտութեան, այլամերժութեան ջահն է որ շողշողաց։

Ընդդիմադիր կազմակերպութիւնները փոխանակ միանալու՝ ամէն մէկը իր Կարապետը կ՚երգէ։ Բռո՛ւնցքն է զօրաւորը եւ ոչ թէ մատները առանձին-առանձին։ Այս ձեւով Հայրենիք ու ժողովուրդ չփրկուիր։ Չե՞ն տեսներ աւազախրումը։

Երկու տարուան ընթացքին ունեցանք անդառնալի կորուստ՝ նոր սերունդին, հազարամեայ պատմութեան ու ժառանգին։ Ճմլուեցաւ մեր հոգին։ Ահասառսուռ ենք որ նոր ստորագրութիւններ յայտնուին, եւ կրկին ու կրկին լոլոզուի հարուածներու տակ արդէն զգայազրկուած ժողովուրդը։

Կացութիւնը ճգնաժամային է։ Ամէ՛ն գնով հարկ է բարեփոխել Հայ ժողովուրդի տխուր, մտահոգ հոգեբանութինը։ Մե՛նք ալ այլաբանօրէն բանտարկուած ենք, բանանք բոլոր դարպասները, գաղտնի խոռոչները եւ գոռանք «Ես իմ Երկի՜րս կ՚ուզեմ»։ «Ես իմ Սփիիւռքիս համար պայքարո՛ղ եմ»։

Պէտք է նպատակադրել, վերադառնալ ու պաշտպանել Սփիւռքի առողջ դերը։ Ամէ՛ն առումով՝ անիկա հրաշագործ դեր կը կատարէ։

 

 

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
100 %
Surprise
Surprise
0 %

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Social profiles