ԳԵՐՄԱՆԻԱՆ ՅՈՒՆԻՍ 2-ԻՆ ՃԱՆՉՑԱՒ ԹՈՒՐՔԻՈՅ ԿՈՂՄԷ ՀԱՅՈՑ ԴԷՄ ԳՈՐԾՈՒԱԾ ՑԵՂԱՍՊԱՆՈՒԹԻՒՆԸ

0 0
Read Time:3 Minute, 51 Second
BERLIN, GERMANY - JUNE 02: Visitors hold up signs that read: "Thank you" after parliamentarians approved a resolution at the Bundestag to recognize the 1915 Armenian genocide on June 2, 2016 in Berlin, Germany. The Bundestag approved a resolution recognizing the 1915-1916 deaths of hundreds of thousands of Armenians and other ethnic groups at the hands of Ottoman Turkish forces. The Turkish government has opposed any labeling of the deaths as genocide and the approval will likely irritate German-Turkish relations. (Photo by Sean Gallup/Getty Images)
Getty Images

Յ. Պալեան

 

 

Յետոյ ի՞նչ…

Գերմանիան գաղթականան ալիքը զսպելու պատճառով դարպասելով հանդերձ Թուրքիան, իր խորհրդարանի 2 յունիսի նիստին, միաձայնութեամբ նուազ մէկ ձայնով ճանչցաւ Թուրքիոյ կողմէ հայոց դէմ գործուած ցեղասպանութիւնը, երբ Գերմանիան դաշնակիցն էր Թուրքիոյ, գիտէր թէ ինչ կը պատահէր եւ կրնար կասեցնել ոճիրը: Բայց հայոց հարցը, պատերազմական վիճակի պարագային, առաջնահերթութիւն չէր կրնար ըլլալ, երբ կը մղուէր Մեծ Պատերազմը: Այժմ, իր խորհրդարանի որոշումով, Գերմանիան, իր կրաւորական մեղսակցութիւնը կ’ընդունի:

Ի՞նչ կրնայ ըլլալ Գերմանիոյ կառավարութեան յաջորդ քայլը: Նման ճանաչումներէ ետք եղա՞ծ է երկրորդ քայլ:

Այս ճանաչումը բարոյակա՞ն տուրք մըն է, թէ՞ դուռ պիտի բանայ ոչ միայն ճշմարտութեան հրապարակման, այլ նաեւ արդարութեան հաստատման, որ տարբեր մակարդակ է եւ հայ ժողովուրդին համար աւելի կարեւոր եւ ապագայակերտ: Հայութիւնը, Հայաստան եւ սփիւռքներ, յաջողութեան մը մխիթարութեան պատճառած գինովութեան մէջ պէտք չէ մնայ: Իրաւունքի եւ արդարութեան խնդիրը չի լուծուիր ճանաչումներով, եթէ անոնք պիտի մնան թուղթի վրայ: Այսինքն, Թուրքիան եւ բոլոր մեղսակիցները վնասուց հատուցման եւ հայկական տարածքներու վերականգնման պարտաւորութիւն ունին:

Հետեւելով իր երկրի պատմական փորձի «իմաստութեան», Թուրքիոյ վարչապետը, Պինալի Եիլտիրիմ, ցեղասպանութեան ճանաչման քուէարկութենէն առաջ իսկ կը յայտարարէր, որ «այդ գրութիւնը ոչ մէկ նշանակութիւն ունի մեզի համար»: Եւ ինք ճիշդ է: Արդարեւ, ցարդ ի՞նչ եղած է բոլոր ճանաչումներու գործնական եւ շօշափելի արդիւնքը, ի՞նչ եղած է արդիւնքը Դաշնակիցներու յանձնառութեան հետեւանքը, բանաձեւուած Սեւրի դաշնագրով: Անոնք ոչ մէկ ատեն քննած են ոճիրի պատճառականութիւնը, ոճիրը ըլլալով սոսկ արդիւնք: Այդ ճանաչումներուն չեն հետեւած արդարութեան եւ իրաւունքի վերականգնումի նախաձեռնութիւններ: Ինչպէս ըսուած է դաշնագիրներու համար, անոնք թուղթի կտոր են, եթէ անոնց գործադրութեան հսկող ուժ չկայ:

Թուրքիոյ վարչապետը կողմնակի ճամբաներով չ’ընթանար, երբ կը յիշեցնէ, որ «Գերմանիոյ մէջ կ’ապրին երեքուկէս միլիոն թուրքեր եւ գործնապէս կը նպաստեն տնտեսութեան»: Չ’ըսեր, որ Թուրքիան դէպի Գերմանիա արտածած է իր գործազուրկները: Թուրքիոյ վարրչապետը կ’աւելցնէ նաեւ, որ «մեր բարեկամ գերմանացիները իրաւունք չունին յուսախաբութիւն պատճառելու նման համայնքի մը»: Ինչպէ՞ս հասկնալ սպառնալիքի նմանող այս յիշեցումը: Լսելու գործը Գերմանիոյ կը թողունք:

Թուրքիոյ վարչապետը,- ինչպէս ընդհանրապէս թուրք պետութիւնը,- չի ներկայանար պատմական եւ իրաւական հիմնաւորումով, այլ կ’օգտագործէ թուրքեւգերման գործակցութեան կարեւորութիւնը եւ երեքուկէս միլիոն թուրքերուն ներկայութիւնը, անուղղակիօրէն թելադրելով այն միտքը, որ այդ «յուսախաբ համայնք»ը կրնայ հակազդեցութիւններ ունենալ: Անզսպելի դարձած ահաբեկչական գործողութիւններու եւ իսլամական ծայրայեղականութեան զարգացման մերօրեայ մթնոլորտին մէջ, Թուրքիոյ վարչապետին խօսքերը պարզապէս սպառնալիք են:

Ճիշդ է, որ Եւրոպայի հզօրագոյն պետութեան կողմէ այս ճանաչումը Հայկական Հարցը կրկին կը բերէ միջազգային հանրային կարծիքի ուշադրութեան առջեւ: Բայց ինչպէս միշտ, առօրեայ լրատուութեան բազմազանութեան մէջ ան կը կորսուի, եթէ չյաջորդեն նախաձեռնութիւններ: 1965-ի Ուրուկուայի հայոց ցեղասպանութեան ճանաչումէն ետք, բազմաթիւ երկիրներ, քաղաքներ, կազմակերպութիւններ ճանաչման քայլը առին: Մամուլը արձագանգեց: Բայց գիտենք, որ լրատուութիւնը անմիջական է եւ կը ցնդի, իր տեղը տալով նոր լուրի: Նախորդը կը հիննայ: Մենք չենք մոռնար, բայց Հայկական Հարցը կը մնայ հոն ուր որ էր, «շրթներու ծառայութիւնը» իրաւունք եւ արդարութիւն չի հաստատեր:

Թուրքիա Անգարա կանչած է իր դեսպանը: Առաջին անգամը չէ, որ երբ երկիր մը հայոց ցեղասպանութիւնը կը ճանչնայ, կամ թոյլ կու տայ որ անոր յիշեցումը ըլլայ, ինչպէս Մարսիլիայի յուշարձանի պարագային, դեսպանը Անգարա կը կանչուի, եւ երբ իրադարձութեան փրփուրը կորսուի, ան կը վերադառնայ:

Ֆրանսան ալ ճանչցաւ հայոց ցեղասպանութիւնը, տարիներէ ի վեր անոր ուրացման դէմ օրէնք կը մշակուի, միշտ մնալով բարոյական մխիթարութեան ծիրին մէջ: Միշտ ալ զարմացած եմ, որ այդ բարոյական յաղթանակները յառաջընթաց ըլլալով հանդերձ, տեղ չեն հասցուցած: Բերանաբաց կը սպասենք, ամէն տարի, որ Ամերիկան ալ ճանչնայ հայոց ցեղասպանութիւնը, բառը գործածէ, փոխան բառային ճապկումի՝ ըսելով՝ Մեծ Եղեռն: Ի՞նչ կը նշանակէ Մեծ Եղեռն, կարելի չէ՞ զայն որպէս հոմանիշ ընդունիլ հրեական ողջակիզումին:

Մեզ երջանկացնող բոլոր եղած եւ գալիք ճանաչումներուն հետեւող պարզ հարցումը չենք ուղղեր բոլոր անոնց՝ որոնք կը ճանչնան հայոց ցեղասպանութիւնը, չենք ուղղեր նոյնիսկ մենք մեզի. «Յետոյ ի՞նչ»…

Եւ քանի որ այդ «յետոյ ի՞նչ»ին ոչինչ հետեւած է, Թուրքիոյ վարչապետը ամենայն պարզութեամբ եւ ամբարտաւանութեամբ կրնայ ըսել՝ «այդ գրութիւնը ոչ մէկ նշանակութիւն ունի մեզի համար»:

Հայոց ցեղասպանութիւնը ճանչցած եւ իրենք զիրենք յարգող երկիրներու խորհրդարաններուն եւ նախագահներուն կրնա՞նք յիշեցնել «այդ գրութիւնը ոչ մէկ նշանակութիւն ունի մեզի համար»ը: Թէեւ անոնք մեր յիշեցման պէտք չունին՝ գիտնալու համար:

Բոլոր անոնք որոնք հայոց ցեղասպանութիւնը կը ճանչնան որպէս այդպիսին, պարտք պէտք է համարեն ճանչնալու նաեւ հայոց հայրենհանումը, ձգտին անոր սրբագրութեան, որ արդարութեան հաստատման անսեթեւեթ եւ ճշմարիտ ուղին է:

Ցեղասպանութեան ճանաչումը սառցալերան (iceberg) երեւցող մասն է:  Հարցին ծանրութիւնը եւ էական մասը հայոց հայրենահանումն է, հողը, որուն համար ալ գործուած էր ցեղասպանութիւնը:

Մենք պէտք չէ մոռնանք այս էական քաղաքական խնդիրը, եւ Թուրքիան այդ գիտէ, այլապէս հայոց հայրենիքի ամբողջացման հարցը կ’ըլլայ «անցուկը մոռցուկ է»:

Իսկ մենք հայրենադարձութեան գաղափարական, հոգեկան եւ ոգեկան բաւարար յանձնառու կամք պէտք է կարենանք ցուցաբերել եւ պայքարիլ հայրենալքման բոլոր երեւոյթներուն դէմ, ծնունդ տալով հայ ազգային ուժին:

Գերմանիան, Ֆրանսան, Ռուսիան, Շուէտը եւ քանի տասնեակ ուրիշ երկիրներ ճանչցան հայոց ցեղասպանութիւնը: Լաւ է:

Բայց ՅԵՏՈՅ Ի՞ՆՉ…

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Social profiles