ԱՐ­ԼԻՆԿ­ԹԸ­ՆԻ ՀԱՅ ՄՇԱ­ԿՈՒ­ԹԱ­ՅԻՆ ԿԵԴ­ՐՈՆ.- ԱՐ­ՇԱ­ԼՈՅՍ ՄԱՐ­ՏԻ­ԿԱՆ­ԵԱ­ՆԻ ՆՈՒԻՐ­ՈՒԱԾ ՁԵՌ­ՆԱՐԿ

0 0
Read Time:4 Minute, 13 Second

aurora demoyan  Շա­բաթ, Մարտ 8-ին, Ար­լինկ­թը­նի (Մա­սա­չու­սէց) Հայ Մշա­կու­թա­յին Կեդ­րո­նին մէջ, տե­ղի ու­նե­ցաւ ձեռ­նարկ մը, նուիր­ուած  Հա­յոց Ցե­ղաս­պա­նու­թեան ակա­նա­տես Ար­շա­լոյս (Օրօ­րա) Մար­տի­կան­եա­նի, որուն գիր­քը`Բռնա­բար­ուած Հա­յաս­տան (Ravished Armenia) մեծ հե­տաքրք­րու­թիւն ստեղ­ծած է:

Հայ­կա­կան Ու­սում­նա­սի­րու­թեան (NAASR)  կեդ­րո­նի եւ Հայ Տիկ­նանց Մի­ջազ­գա­յին ըն­կե­րակ­ցու­թեան կազ­մա­կեր­պու­թեամբ, այս ձեռ­նար­կին դա­սա­խօսն էր, Հա­յաս­տա­նէն ժա­մա­նած Հա­յոց Ցե­ղաս­պա­նու­թեան թան­գա­րա­նի տնօ­րէն դոկտ. Հայկ Տե­մոյ­եան: Հայ Մշա­կու­թա­յին Կեդ­րո­նի վա­րիչ պա­տաս­խա­նա­տու Արա Ղա­զար­եանց կա­տա­րեց ձեռ­նար­կին բա­ցու­մը, որ­մէ ետք բեմ հրա­ւիր­ուե­ցաւ դոկտ. Հայկ Տե­մոյ­եան: Ան սա­հիկ­նե­րու ցու­ցադ­րու­թեամբ, ներ­կա­յա­ցուց Ար­շա­լոյս Մար­տի­կան­եա­նի ող­բեր­գու­թիւնը:

Ան յայտ­նեց թէ, Ար­շա­լոյս իր ըն­տա­նի­քին հետ կ՛ապ­րէր Չմշկա­ծագ գիւ­ղը եւ  17 տա­րե­կան հա­սա­կին, 1915ին ակա­նա­տես եղաւ իր հօ­րը, մօ­րը եւ եղ­բայր­նե­րուն սպա­նու­թեան: Ան հա­րուստ քիւր­տե­րու եւ թուրք աղա­նե­րու տրա­մադ­րու­թեան տակ ըլ­լա­լով, սե­ռա­յին չար­չա­րանք­նե­րու են­թարկ­ուած է ու իս­լա­մա­նա­լու պար­տադր­ուած: Ի վեր­ջոյ, օր մը ան հայ հովիւի մը օգ­նու­թեամբ յա­ջո­ղած է լեռ­նե­րու մէջ ապաս­տա­նիլ: Ամիս­ներ շա­րու­նակ լեռ­նե­րուն մէջ մնա­ցած է: Այդ շրջա­նին, երբ Էրզ­րում քա­ղա­քը ռու­սա­կան տի­րա­պե­տու­թեան տակ էր, Ար­շա­լոյս Մար­տի­կան­եան կրցած է հոն հաս­նիլ` օրեր շա­րու­նակ հետի­ոտն քա­լե­լով ու անց­նե­լով Մա­լաթ­իա­յէն, Տիգ­րա­նա­կեր­տէն, Ուր­ֆա­յէն ու Տեր­սի­մէն: Հոն, ռու­սե­րու եւ ամե­րի­կա­ցի­նե­րու պաշտ­պա­նու­թեան տակ, նախ Ռուս­իա ան­ցած է, իսկ ան­կէ ալ` Ամե­րի­կա: Ան հա­յե­րու դէմ ի գործ դրուած չար­չա­րանք­նե­րուն մա­սին խօ­սած է ամե­րի­կա­ցի­նե­րուն եւ լու­սար­ձա­կի տակ առած է իս­լա­մա­ցած հա­յե­րուն հար­ցը:1313a

Ամե­րի­կա հաս­նե­լէ ետք, ան այդ նպա­տա­կով, անգ­լե­րէն չգիտ­նա­լուն պատ­ճա­ռով` թարգ­մա­նի մը մի­ջո­ցաւ Հեն­րի Կէյ­ցին պատ­մած է իր ակա­նա­տե­սի վկա­յու­թիւն­նե­րը: Գրա­գէ­տը դժուա­րու­թիւն ու­նե­ցած է հա­ւա­տա­լու իր լսած­նե­րուն, բայց այդ թուա­կան­նե­րուն Անա­տո­լու գտնուող Ամե­րի­կա­յի եւ Անգլ­իոյ դես­պան­նե­րը հաս­տա­տած էին Ար­շա­լոյ­սին խօս­քե­րը: Կէյց Ար­շա­լոյ­սի պատ­մած­նե­րուն հի­ման վրայ, 1918ին հրա­տա­րա­կած է Բռնա­բար­ուած Հա­յաս­տան խո­րագր­եալ գիր­քը: Գիր­քը այդ թուա­կան­նե­րուն մեծ աղ­մուկ ստեղ­ծած է Ամե­րի­կա­յի մէջ, իսկ 1919ին` Օս­քար Ափ­ֆե­լի կող­մէ ժա­պա­ւէ­նի վե­րած­ուած: Ժա­պա­ւէ­նը կը կրէր Ոգի­նե­րու Աճուր­դը (Auction of Souls) անու­նը: ժա­պա­ւէ­նէն միայն քսան վայրկ­եան տե­ւո­ղու­թեամբ հատ­ուած մը փրկուած է, եր­կու ժա­մի վրայ եր­կա­րող ժա­պա­ւէ­նի մնաց­եալ բա­ժի­նը կորս­ուած կը նկատ­ուի: Ար­շա­լոյս Մար­տի­կան­եան մա­հա­ցաւ 1994-ին, Լոս Ան­ճե­լը­սի մէջ:

Տե­մոյ­եան ներ­կա­յա­ցուց վա­ւե­րագ­րա­կան ժա­պա­ւէ­նի ցու­ցադ­րու­թեան գծով ար­խիւ­ներ, Եւ­րո­պա­յէն մին­չեւ Աւստ­րալ­իա` Ատը­լէյտ, ուր ծա­նուց­ման գծով պատ­րաստ­ուած է կարճ ժա­պա­ւէն մը: Աւար­տին կա­տար­ուե­ցաւ հարց-պա­տաս­խան, որ տե­ւեց աւե­լի քան 45 վայրկ­եան:

Նշենք թէ, Պոս­թըն այ­ցե­լու­թեան առ­թիւ, դոկտ. Հայկ Տե­մոյ­եան, ըն­կե­րակ­ցու­թեամբ  Հայ Մշա­կու­թա­յին Կեդ­րո­նի վա­րիչ պա­տաս­խա­նա­տու Արա Ղա­զար­եան­ցի, այ­ցե­լած էր “Հայ­րե­նիք“, Հինգ­շաբ­թի Մարտ 6-ին: Նա­եւ, Տե­մոյ­եան հար­ցազ­րոյց մը ու­նե­ցած էր Պոս­թը­նի Հայ­կա­կան Ան­կախ Ձայ­նաս­փիւ­ռի կա­յա­նի վա­րիչ-տնօ­րէն Եւ­գի­նէ Ղա­րիպ­եա­նի հետ:

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Social profiles