ԱՎՏՈՄԱՏ ՈՒՆԵՆԱԼ, ՀԱՐՑԸ ԱՎՏՈՄԱՏ ԿԵՐՊՈՎ ՕՐԱԿԱՐԳ ԲԵՐԵԼ

0 0
Read Time:1 Minute, 57 Second

 

            Կեդրոնականցի Արմենակ արուարձանի իր տան մէջ ինքզինք բանտարկուած է: Հայաստան պիտի չերթայ: Զինք զգուշացուցած են, ըսած են որ շատ կը խօսի: Միշտ կը յիշէ, որ մի ոմն տխրադէմ նախագահ, անգամ մը արդէն իր Հայաստան մուտքը արգիլած էր: Այսօր ել-նամակով ստացայ իր հետեւեալ գրութիւնը: Կրկին խնդրած էր, որ ծանօթ խմբագիրներուս ղրկեմ իր էջը, որպէսզի «կիսուի» կեդրոնակացիական զգացումներ ունեցողներու հետ: Կարդացի եւ նոյնութեամբ ղրկեցի ծանօթներու:

 

***

 

            Միշտ չէ որ ավտոմատով մարդ կ’անշնչացնեն: Հայերէնն ալ կարելի է ջարդել:

            Ավտոն արդէն հայերէն բառարմատ դարձած է: Եւ հայերէնի հարստացման-խեղճացման նոր շունչ բերած է:

            Այնքան խօսուեցաւ զէնքի մասին, ըսին՝ ավտոմատ, որ գրեթէ վարժուեցանք:

            Հայաստանի Ազգային Ժողովին մէջ կը խօսուի հարցը ավտոմատ կերպով օրակարգ բերելու մասին: Հարցը մասին պիտի չխօսիմ, այլ՝ ավտոմատի:

            Հայաստանի փողոցներուն մէջ կը հանդիպիք ավտոլվացման ցուցանակներու: Դեռ՝ այս կամ տարածքի շնորհուած ավտոնոմիայի մասին կը լսենք: Երկիրներու մէջ կան ավտոխտոններ (կարծէք բնիկ ըսել տգիտութիւնն է):

            Չեմ գիտեր, թէ դեռ քանի բառեր թխուած են ավտո հայերէնամուտ նոր արմատով: Լեզուաբանները հայերէն արմատ բառերուն վրայ աւելցուցա՞ծ են ավտոն, որպէս փաստ լեզուի յառաջդիմութեան, արդիականացման: Ի՞նչ կը մտածեն Ակադեմիան եւ Լեզուի Կոմիտէն:

            Այս նոր արմատը դեռ չէ խուժած արեւմտահայերէնի մէջ: Այդ կ’ըլլայ մօտ օրէն, երբ լրատուամիջոցները, ավտոմատ կերպով խօսին, արտագրեն եւ կրկնեն ինչ որ հայաստանեան նորահայերէնով կը ստանան կամ կը կարդան:

            Ազգային Ժողովը ավտոմատ կերպով հարցեր պիտի ունենայ իր օրակարգին: Ավտոմատով կրակելու պէս: Ավտոմատ մաքրագործում: Ըսուած է:

            Հայաստան Լեզուի մասին օրէնք ունի: Լեզուի Կոմիտէն լեզուն զեղծողը կրնայ դատարան առաջնորդել: Այնքա՜ն կը խօսուի բերման ենթարկուածներու, սկսած եւ շարունակուող դատերու մասին, որ ազգային ժառանգութեան պաշտպանութեան տեսակէտէ օգտակար պիտի ըլլար գիտնալ, թէ ինչպէ՞ս կը գործադրուի Լեզուի մասին օրէնքը, քանի՞ բանգէտներու, հանգամանաւորներու, նաեւ շարքային քաղաքացիներու դէմ, քրէական գործեր յարուցուած են: Այս ալ պետական խնդիր է, քանի որ օրէնք կայ:

            Օրէնքը երբ չի գործադրուիր կ’ըլլայ չսուլող սրինգ:

            Ֆրանսայի նախագահներէն Ֆրանսուա Միթերանի իմաստուն խօսքը ինչո՞ւ չեն լսեր Հայաստանի աւագները, նաեւ՝ համեստները: Ան ըսած է. «Ժողովուրդ մը իր խորքին մէջ վիրաւորել է զայն հարուածել իր մշակոյթին եւ լեզուին մէջ»:

            Երբ Հայաստանի Ազգային Ժողովը ավտոմատ օրակարգ կ’ունենայ, ո՞վ եւ որոնք պէտք է ամբաստանուին Ժողովուրդ մը իր խորքին մէջ… վիրաւորելու եւ զայն իր մշակոյթին եւ լեզուին մէջ հարուածելու մեղադրանքով:

            Այս ներսէն եկող ավտոմատ նախայարձակում է: Ինչպէ՞ս պաշտպանուիլ:

            Օրէնքը կայ: Հսկող ալ կայ, որ իշխանութիւն չունի»: Օրէնքը գործադրող չկայ:

            Թրքերէն առածը կ’ըսէ, որ «երբ չարագործը դատաւորն է, որո՞ւ պէտք բողոքել»:

 

Մակար ի Գաղիա, 15 Յուլիս 2022

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Social profiles