ԱՇ­ԽԱՐ­ՀԸ ՊԷՏՔ Է ՁԵՐ­ԲԱ­ԶԱ­ՏԵԼ ԳԻ­ՆՈՎ “ՂԵ­ԿԱ­ՎԱՐ­ՆԵՐ“Է

0 0
Read Time:16 Minute, 51 Second

 

Այս եր­գի­ծան­կա­րի խո­րա­գի­րը կը յի­շեց­նէ, որ “Հայ­րե­նի­քի անվ­տան­գու­թեան նա­խա­րա­րու­թիւն“ը մե­ծա­գու­մար պայ­մա­նա­գիր ստո­րագ­րած է “Պո­յինկ“ի հետ‘ ամե­րի­կեւ­մեք­սի­քա­կան սահ­մա­նա­գի­ծի ելեկտ­րո­նա­յին հսկո­ղու­թեան ծրա­գի­րը իրա­կա­նաց­նե­լու հա­մար: Նկա­րին մէջ ներ­հոս­քը կը շա­րու­նակ­ուի, եւ կը յայ­տա­րար­ուի, որ այս ծրա­գի­րը կրնայ ան­կա­րող ըլ­լալ կա­սեց­նե­լու միլի­ո­նա­ւոր օտա­րահ­պա­տակ­նե­րու ապօ­րի­նի մուտ­քը, բայց հաս­տատ է, որ պի­տի յա­ջո­ղի պե­տա­կան գան­ձարկ­ղի միլ­ի­ա­ռա­ւոր տո­լար­ներ փո­խան­ցել սե­փա­կան մար­զի մէկ հաս­տա­տու­թեան
Այս եր­գի­ծան­կա­րի խո­րա­գի­րը կը յի­շեց­նէ, որ “Հայ­րե­նի­քի անվ­տան­գու­թեան նա­խա­րա­րու­թիւն“ը մե­ծա­գու­մար պայ­մա­նա­գիր ստո­րագ­րած է “Պո­յինկ“ի հետ‘ ամե­րի­կեւ­մեք­սի­քա­կան սահ­մա­նա­գի­ծի ելեկտ­րո­նա­յին հսկո­ղու­թեան ծրա­գի­րը իրա­կա­նաց­նե­լու հա­մար: Նկա­րին մէջ ներ­հոս­քը կը շա­րու­նակ­ուի, եւ կը յայ­տա­րար­ուի, որ այս ծրա­գի­րը կրնայ ան­կա­րող ըլ­լալ կա­սեց­նե­լու միլի­ո­նա­ւոր օտա­րահ­պա­տակ­նե­րու ապօ­րի­նի մուտ­քը, բայց հաս­տատ է, որ պի­տի յա­ջո­ղի պե­տա­կան գան­ձարկ­ղի միլ­ի­ա­ռա­ւոր տո­լար­ներ փո­խան­ցել սե­փա­կան մար­զի մէկ հաս­տա­տու­թեան

Ս. ՄԱՀ­ՍԷ­ՐԷՃ­ԵԱՆ

Եթէ պահ մը պա­ղարիւնու­եամբ դա­տենք աշ­խար­հի ու ժո­ղո­վուրդ­նե­րու ճա­կա­տա­գի­րին տի­րա­պե­տող հզօր եր­կիր­նե­րու իշ­խա­նա­ւոր­նե­րը` նա­խա­գահ­նե­րէ սկսեալ մին­չեւ բարձ­րաս­տի­ճան պաշ­տօ­նա­տար­ներ, դժուար չէ հե­տեւց­նել, որ անոնք կա՛մ իրենց պաշ­տօ­նա­վա­րու­թեան օրե­րուն մեծ մա­սը գի­նով վի­ճա­կի մէջ են, կամ ու­նին ցան­ցառ, տարտղն­ուած ու­ղեղ­ներ, կը զարթ­նին կամ խել­քի կու գան` պաշ­տօ­նի աւար­տէն ետք (ոմանք ալ եր­բեք չեն արթն­նար, եւ չարթն­ցող­նե­րը բա­ցա­ռու­թիւն չեն…):

Փաս­տօ­րէն, դա­տե­լով Մի­աց­եալ Նա­հանգ­նե­րու, Ֆրան­սա­յի ու տա­կա­ւին շարք մը նման եր­կիր­նե­րու իշ­խա­նու­թեանց պա­տաս­խա­նա­տու­նե­րուն վար­մուն­քէն, կա­րե­լի չէ տար­բեր հե­տե­ւու­թեան հաս­նիլ: Թուենք քա­նի մը օրի­նակ-պա­րա­գայ, որ­պէս­զի ըն­թեր­ցո­ղը մեզ զրպար­տող-բամ­բա­սող չո­րա­կէ, օրի­նակ­նե­րը մեծ մա­սամբ վերց­նե­լով Ուա­շինկ­թը­նի գոր­ծա­դիր, օրէնս­դիր եւ ար­դա­րա­դա­տու­թեան իշ­խա­նու­թիւն­նե­րէն (ան­շուշտ կան նա­եւ թա­քուն “իշ­խա­նու­թիւն­ներ“, որոնց քո­ղարկ­ուած սայ­թա­քում­նե­րը մերթ ընդ մերթ կը բա­ցա­յայտ­ուին “դա­ւա­ճան­ներ“ու կող­մէ):

Ուա­շինկ­թըն բարձ­րա­ցու­ցած է ժո­ղովր­դա­վա­րու­թեան, մարդ­կա­յին իրա­ւունք­նե­րու եւ չա­փա­ւո­րա­կա­նու­թիւն քա­ջա­լե­րո­ղի դրօշ­նե­րը, սա­կայն գործ­նա­կա­նին մէջ, կը գոր­ծէ առն­ուազն 175 աս­տի­ճան տար­բեր ուղ­ղու­թեամբ: Այս­պէս`

Օր մը կե­նաց-մա­հու պայ­քար կը հռչա­կէ ծայ­րա­յե­ղա­կան­նե­րու դէմ, յա­ջորդ օրը բա­նակ­ցու­թեան ձեռք կ՛եր­կա­րէ երէկ ծայ­րա­յե­ղա­կան հռչակ­ուած եւ ան­հաշտ հա­կա­ռա­կորդ նկատ­ուած խմբա­ւո­րում­նե­րու: Աֆ­ղա­նիս­տա­նի “Թա­լե­պան“նե­րը իշ­խա­նու­թե­նէ հե­ռաց­նե­լէ ու երկ­րին Քար­զայ մը պար­տադ­րե­լէ քա­նի մը տա­րի ետք, ահա կ՛ընտ­րէ “Թա­լե­պան“նե­րուն հետ բա­նակ­ցե­լու ու­ղին եւ… մեր­ժու­մի կը բա­խի առե­րե­ւոյթ:

“Ոճ­րա­յին ահա­բե­կիչ“ի պատ­մու­ճա­նը կը հագց­նէ “Քա­հի­տա“ի եւ նմա­նօ­րի­նակ խմբա­ւո­րում­նե­րու (հոգ չէ թէ Հի­լը­րի Քլին­թըն մը կը հաս­տա­տէ, թէ “Քա­հի­տա“ն ստեղծ­ուե­ցաւ Մի­աց­եալ Նա­հանգ­նե­րու կող­մէ), սա­կայն նա­եւ կը յայ­տա­րա­րէ, որ անոնց օժան­դա­կու­թիւն պի­տի տրա­մադ­րէ, եթէ անոնք աշ­խար­հին կը ներ­կա­յա­նան Սուր­իոյ այժ­մու իշ­խա­նու­թեան ընդ­դի­մա­դի­րի տա­րա­զով: Սուր­իոյ իշ­խա­նու­թիւն­նե­րը կը դա­տա­պարտ­ուին իբ­րեւ բռնա­տէ­րի, իսկ մե­նա­տի­րա­կան ու բռնա­տի­րա­կան հա­րուստ եր­կիր­ներ կը հար­կադր­ուին նիւ­թա­կան ու քա­ղա­քա­կան աջակ­ցու­թիւն տրա­մադ­րե­լու Սուր­իոյ իշ­խա­նու­թեանց ընդ­դի­մա­դի­րի կո­չու­մով ներ­կա­յա­ցող­նե­րուն (որոնց­մէ մաս մը ար­դէն հա­զար ան­գամ զղջա­ցած է երկ­րին քան­դու­մին մաս­նա­կից դառ­նա­լուն հա­մար…)

Սե­փա­կան երկ­րին տնտե­սա­կան-ըն­կե­րա­յին տագ­նա­պի դար­ման­ման մի­ջո­ցա­ռում­նե­րու հե­տամ­տու­թիւն կը յայ­տա­րա­րէ, ան­դին, հսկա­յա­կան պիւտ­ճէ­ներ կը տրա­մադր­ուին Մեք­սի­քա­յի հետ սահ­մա­նին վրայ ապա­հո­վու­թեան-հսկո­ղու­թեան մի­ջոց­նե­րու հա­մար, իսկ աս­դին, դպրո­ցա­կան հա­մա­կարգն ու տա­րեց­նե­րու հանգստ­եան թո­շակ­նե­րը կը քշուին երկ­րոր­դա­կան յար­դակ:

Կը յայ­տա­րար­ուի, թէ երկ­րի ճար­տա­րար­ուես­տին ու առեւտ­րա­կան մար­զին քա­ջա­լե­րանք պի­տի տրա­մադր­ուի, մին­չեռ գործ­նա­պէս` կ՛որ­դեգր­ուին օրէնք­ներ, որոնք գոր­ծա­րար­նե­րը կը մղեն դրա­մագ­լուխ­նե­րը փո­խադ­րե­լու աս­ի­ա­կան կամ ափ­րիկ­եան եր­կիր­ներ, որ­պէս­զի աժան աշ­խա­տա­վաձ­քի “պա­տե­հու­թիւն­նե­րը“ առա­ւե­լա­գոյնս շա­հա­գործ­ուին, չա­րա­շահ­ուի՛ն, ի հե­ճուկս տե­ղա­ցի ար­տադ­րող զանգ­ուած­նե­րու բա­րօ­րու­թեան, ապ­րուս­տի տար­րա­կան պայ­ման­նե­րուն, դրա­մա­տէր դա­սա­կար­գը հետզ­հե­տէ նուա­զեց­նէ շա­հա­տուր­քի իր պար­տա­կա­նու­թիւն­նե­րը…

Օր մը դէմ է Եգիպ­տո­սի կամ այլ եր­կիր­նե­րու “Իս­լամ Եղ­բայր­ներ“ուն, յա­ջորդ օրը` անոնց կող­քին կը կանգ­նի, ինչ­պէս որ Թուրք­իոյ իս­լա­մա­կան իշ­խա­նա­ւոր հո­սան­քը կը հռչա­կէ ժո­ղովր­դա­վար ու սերտ դաշ­նա­կից, հա­կա­ռակ վեր­ջին շա­բաթ­նե­րու ծա­նօթ բռնա­րարք­նե­րուն:

Իս­րա­յէ­լի կող­մէ պա­ղես­տին­ցի­նե­րու դէմ անար­դար քայ­լե­րը` գրաւ­եալ հո­ղե­րու վրայ բնա­կա­րան­նե­րու ծրա­գի­րը “խա­ղա­ղու­թեան ճի­գե­րուն դէմ արարք“ կ՛որա­կէ, սա­կայն նա­եւ Իս­րա­յէ­լի ամէ­նէն ջերմ պաշտ­պա­նը կը հան­դի­սա­նայ բա­նիւ եւ գոր­ծով:

Մէկ կող­մէ` ըն­տա­նիք հաս­կա­ցու­թեան ու անոր ար­ժէք­նե­րուն պաշտ­պա­նու­թիւնը կը դա­ւա­նի, յա­ջորդ օրը կը հռչա­կէ օրէնք­ներ, որոնք ըն­տա­նի­քի հի­մե­րը կը քան­դեն, կը քայ­քա­յեն` ապա­գա­յի հո­րի­զոն­նե­րը աւե­լի եւս մթագ­նե­լով:

Մարդ­կու­թեան կ՛ըս­ուի, որ կրօնք­նե­րու, ըն­կե­րու­թեանց եւ բնա­կան մար­դոց կող­մէ ըն­տա­նիք հաս­կա­ցու­թեան դա­րա­ւոր ու ան­վի­ճե­լի ըմբռ­նու­մը սխալ է եղեր, որով­հե­տեւ քա­նի մը շա­հա­մոլ ու ծուռ հա­շիւ­նե­րով առաջ­նոր­դուող իմաս­տակ­ներ ճամ­բայ ելած են ար­դի աշ­խար­հը կեր­տե­լու նոր տա­րա­զում­նե­րով, հի­նը աղ­բա­նոց կը նե­տեն, որ­պէս­զի այ­լան­դակ “արդ­ի­ա­կա­նու­թիւն“ մը հա­մա­շար­հայ­նա­ցում ապ­րի:

Մարդ­կա­յին կեան­քը կը հռչակ­ուի թան­կար­ժէք. օտար հո­ղի վրայ ամե­րի­կացիի մը քի­թին արիւ­նի­լը (ար­դա­րօ­րէն) ահա­գին աղ­մուկ կը բարձ­րաց­նէ, սա­կայն այս երկ­րին մէջ զէն­քի ան­հա­կակ­շիռ վա­ճառ­քի-գոր­ծա­ծու­թեան դէմ խորհր­դա­րան հաս­նող օրի­նա­գի­ծե­րը կը սպանն­ուին մէկ առ մէկ, զէն­քի առեւ­տու­րը կը մնայ ազա­տօ­րէն յաղ­թա­կան:

Քա­ղա­քացիի ազա­տու­թեանց եւ տար­րա­կան իրա­ւունք­նե­րուն ան­ձեռնմ­խե­լիու­թեան դի­մաց, գաղտ­նօ­րէն կը կի­րարկ­ուի զա­նոնք լրտե­սե­լու վարք, որ­մէ զերծ չեն պահ­ուիր ան­գա՛մ վստա­հե­լի հռչակ­ուած դաշ­նա­կից­ներ: Այս փո­թո­րի­կին ստեղ­ծած աղ­մու­կը կը խլաց­նէ… Կուան­թա­նա­մո­յի ար­գե­լա­րան կոչ­ուած խա­րա­նը (բայց որո՞ւ հո­գը…):

Կա­րե­լի է թուար­կու­մը շա­րու­նա­կել, “այ­ցե­լել“ Լիպ­իա, Ծո­ցի եր­կիր­ներ, հաս­նիլ Լա­տին Ամե­րի­կա ու Ծայ­րա­գոյն Արե­ւելք, վե­րա­դառ­նա­լու հա­մար Մի­աց­եալ Նա­հանգ­ներ ու անոր դաշ­նա­կից­նե­րու դաշ­տե­րը, սա­կայն ի՜նչ կա­րիք կայ: Մար­դիկ ամէն օր ակա­նա­տես են իրո­ղա­կան գի­նո­վու­թիւն մատ­նող նման պատ­կեր­նե­րու:

Դժբախ­տու­թեան երկ­րորդ արարն ալ կը սկսի ա՛յն օրը, երբ նա­խա­գահ մը կամ այլ բարձ­րաս­տի­ճան պաշ­տօ­նա­տար մը ի վեր­ջոյ կը դադ­րի պաշ­տօ­նէն եւ… լոյս կ՛ըն­ծա­յէ գիրք մը, հա­տոր­ներ, որոնք կը բա­ցա­յայ­տեն ի՛ր իսկ մեղ­սակ­ցու­թեամբ գործ­ուած անար­դա­րու­թիւն­նե­րը, մին­չեւ իսկ ոճ­րա­յին բնոյ­թով անար­դա­րու­թիւն­նե­րը, քո­ղարկ­ուած խաղ­քու­թիւն­նե­րը, ներ­կա­յի իշ­խա­նու­թիւն­նե­րուն շե­ղում­նե­րը: Եգիպ­տոս-Իս­րա­յէլ “պատ­մա­կան հաշ­տու­թեան“ կնքա­հայ­րը` Ճի­մի Քար­թըր դեռ ողջ է…

 

***

Մատ­նանշ­ուած եւ դեռ բազ­մա­թիւ այլ պա­րա­գա­նե­րու ի տես, պարզ մահ­կա­նա­ցու­ներ թէ պա­տաս­խա­նա­տու դիր­քե­րու վրայ գտնուող­ներ եր­բեմն կը հա­մար­ձա­կին խա­րա­նել նման վար­մունք, սա­կայն “ջո­րին իր ըն­թաց­քէն չի շե­ղիր“, բա­րե­միտ­նե­րուն, ար­դա­րա­միտ­նե­րուն եւ աշ­խար­հը կար­գի հրա­ւի­րե­լու ճիգ ընող­նե­րուն փոր­ձե­րը կը կորս­ուին կի­զիչ արե­ւուն տակ ձգուած քա­նի մը կա­թիլ ջու­րի պէս:

Այս խաղ­քու­թիւն­նե­րը, սա­կայն, ու­նին իրե՛նց իւ­րո­վի տրա­մա­բա­նա­կան բա­ցատ­րու­թիւնը, խոր­քին մէջ` բա­ցար­ձա­կա­պէս նիւ­թա­կան շա­հե­րով գոր­ծե­լո՛ւ տրա­մա­բա­նու­թիւնը: Փոր­ձենք քա­նի մը օրի­նա­կով տես­նել թէ ինչ­պէ՞ս:

Մեք­սի­քա­յի սահ­մա­նէն լա­տին ամե­րի­կա­ցի­նե­րու դէ­պի Մի­աց­եալ Նա­հագ­ներ “ներ­խու­ժու­մը“ ար­գի­լե­լու հա­մար, վեր­ջերս որ­դեգր­ուե­ցաւ 40 միլ­ի­առ տո­լա­րի պիւտ­ճէ մը, որ պի­տի ծախս­ուի շուրջ տա­սը տար­ուան մէջ. սահ­մա­նա­պահ­նե­րու թիւը պի­տի կրկնա­պատկ­ուի, պի­տի օգ­տա­գործ­ուին ար­դի ար­հես­տա­գի­տու­թեան բա­րիք­նե­րը, բո­լորն ալ “սուղ ապ­րանք­ներ“, որոնց փո­խար­ժէ­քը կը վճա­րէ ամե­րի­կա­ցին` իր տուր­քե­րուն ճամ­բով. պի­տի եր­կա­րաձգ­ուի սահ­մա­նին վրայ ար­դէն իսկ կանգ­նած արդ­ի­ա­կան պատ­նէ­շը, օժտ­ուած` լու­սան­կա­րե­լու եւ լրտե­սե­լու հմա­յի՜չ սար­քե­րով: (Թող ոչ ոք նման պիւտ­ճէ­ներ ար­դա­րաց­նէ “ան­գոր­ծու­թեան դէմ կը պայ­քա­րինք“ չքմե­ղան­քով): Նման իրա­կա­նու­թեանց դի­մաց, պէ՞տք է զար­մա­նալ, թէ Ուա­շինկ­թըն ին­չո՛ւ միայն կէս-բե­րան կը քննա­դա­տէ պա­ղես­տին­եան հո­ղե­րու շուրջ պատ­նէշ կա­ռու­ցե­լու Իս­րա­յէ­լի քայ­լե­րը, որոնց աշ­խար­հը ակա­նա­տես եղաւ այն­քա՜ն քննա­դատ­ուած` Պեր­լի­նի Պա­տին բարձ­րա­ղա­ղակ փուլ բեր­ուե­լէն շուրջ մէկ ու կէս տաս­նամ­եակ ետք: Եւ, իս­կա­պէ՛ս, այ­սօր ո՞վ կը յի­շէ Ռե­կը­նը, եւ իր հռչա­կա­ւոր` Mr. Gorbachev, bring down this wall կո­չը, մինչ­դեռ Ռե­կը­նը կը փա­ռա­բան­ուի շատ մը այլ թո­ղոն­նե­րու պատ­ճա­ռով…:

Նման պատ­նէ­շի կա­ռու­ցում, զէն­քի առեւ­տու­րը միայն շպա­րա­յին հա­կակ­շի­ռի տակ բե­րե­լը եւ իբ­րեւ ծայ­րա­յե­ղա­կան ճանչց­ուած խմբա­ւո­րում­նե­րու գաղ­տա­գո­ղի կամ հրա­պա­րա­կաւ օժան­դա­կու­թիւն տրա­մադ­րե­լը (ու բազ­մա­թիւ հա­կոտն­եայ թուա­ցող արարք­ներ) իրենց ջու­րը կը խմեն նոյն աղ­բիւ­րէն` ՆԻՒ­ԹԱ­ԿԱՆ ՇԱ­ՀՈՒ ԱՂ­ԲԻՒ­Րէն, եւ “գի­նով­նե­րուն“ հոգն ան­գամ չէ, թէ նման արարք­ներ քա­նի՞ կեան­քի գնով “կ՛ար­դա­րա­նան“, Սուր­իոյ, Եմէ­նի, Իրա­քի, Աֆ­ղա­նիս­տա­նի ու Փա­ քիս­տա­նի մէջ մարդ­կա­յին զո­հե­րուն թիւը քա­նի­՛ե­րորդ եր­կինք­նե­րը կը նուա­ճէ:

Հարց տանք. Սուր­իոյ մէջ աւե­լի քան եր­կու տարիէ ի վեր տե­ղի ու­նե­ցող հա­կա­մար­տու­թիւնը իս­կա­պէս նպա­տա­կի մը կը ծա­ռա­յէ՞, իսկ ի՞նչ ար­դա­րա­ցում կրնայ ու­նե­նալ ամէ­նէն ար­դա­րա­միտ նպա­տակն ան­գամ, երբ բազ­մա­տասն­եակ հա­զա­րա­ւոր­ներ իրենց կեան­քով վճա­րած են այս տագ­նա­պին գի­նը, եր­կի­րը կը քանդ­ուի օր աւուր, հա­կադ­րու­թիւն­նե­րը դէ­պի յա­ւել­եալ բե­ւե­ռա­ցում կ՛եր­թան, իսկ պա­րո­նայք Օպա­մա եւ Փու­թին իրենք իրենց կու տան “չկրցանք հա­մա­ձայ­նիլ“ի պէս յայ­տա­րա­րու­թեան մը պեր­ճան­քը. տա­կա­ւին, յա­ջորդ օրը, Օպա­մա կը յայ­տա­րա­րէ, թէ “սահ­մա­նա­փակ քա­նա­կու­թեամբ-տա­րո­ղու­թեամբ զէնք պի­տի տրա­մադ­րէ“ Սուր­իոյ ընդ­դի­մա­դիր­նե­րուն, ան­մի­ջա­պէս կը ծա­փա­հար­ուի Ֆրան­սա­յի, Անգլ­իոյ ու նման դաշ­նա­կից­նե­րու “գի­նով­ներ“ուն կող­մէ, հա­կա­ռակ անոր, որ աշ­խար­հով մէկ մար­դիկ կ՛աղա­ղա­կեն, թէ այդ զէնք­նե­րը պի­տի հաս­նին նա­ե՛ւ “ծայ­րա­յե­ղա­կան կրօ­նա­մոլ­նե­րու“, որոնց անա­սե­լի արարք­նե­րը կը ցու­ցադր­ուին պատ­կե­րաս­փիւ­ռի պաս­տառ­նե­րէն: Կա­րե­ւո­րը` զէն­քի վա­ճառ­քը (եւ նմա­նօ­րի­նակ շա­հա­դի­տա­կան ծրա­գիր­ներ) յա­ռաջ տա­նիլն է, եւ` որո՞ւ դրա­մով. քիչ մը տուրք վճա­րող ամե­րի­կացի­ին, շատ մըն ալ քա­րիւ­ղով հա­րուստ արա­բա­կան եր­կիր­նե­րու գան­ձա­նակ­նե­րէն, ա՛յն արաբ­նե­րուն` որոնք քա­նի մը տաս­նամ­եակ առաջ Իս­րա­յէ­լը հռչա­կած էին իրենց սրբա­վայ­րե­րը պղծող թշնա­մի (քա­նի մը օր առաջ, Երու­սա­ղէ­մի Աք­սա մզկի­թին վրայ նոր յար­ձա­կում մը ան­տես մնաց արա­բա­կան ռա­տար­նե­րէն):

Տա­կա­ւին, ո՞վ պի­տի բարձ­րա­ղա­ղա­կէ, թէ Սուր­իոյ ընդ­դի­մա­դիր­նե­րուն պաշտ­պան-հո­գա­տար հռչակ­ուած Թուրք­ի­ան օր ցե­րե­կով կը կո­ղոպ­տէ Սուր­ի­ան, գաղտ­նիք չէ, որ Հա­լէ­պի ու շրջա­կայ­քի բազ­մա­թիւ գոր­ծա­րան­ներ ու գոր­ծա­տուն­ներ, մթե­րա­նոց­ներ կո­ղոպտ­ուած են, գոր­ծա­կից­նե­րու ձեռ­քով Թուրք­իա տե­ղա­փոխ­ուած են, կը վա­ճար­ուին ջնջին գու­մար­նե­րով, բազ­մա­թիւ ըն­տա­նիք­ներ` արաբ, հայ թէ այլ հատ­ուած­նե­րէ, կարճ ժա­մա­նա­կի մէջ բա­րե­կե­ցու­թե­նէ “հրա­ժա­րած“` մո­խի­րի վրայ կը նստին “ժո­ղովր­դա­վա­րու­թիւն եւ ար­դա­րու­թիւն պի­տի հաս­տա­տենք“ նշա­նա­խօս­քե­րուն հե­տե­ւան­քով, գաղ­թա­կան­նե­րու եւ տնանկ­նե­րու թիւը կը հաս­նի միլի­ոն­նե­րու. հա­նե­լու­կի կը վե­րած­ուի, թէ երկ­րէն մա­զա­պուրծ հե­ռա­ցո­ղը ինք­զինք բախ­տա­ւոր պէ՞տք է զգայ, երբ անօգ­նա­կան կ՛իյ­նայ մօ­տա­կայ կամ հե­ռա­ւոր եր­կիր մը: Մօ­տիկ անց­եա­լին, Իրաքն ալ ան­ցաւ նման նշա­նա­խօս­քե­րու “հո­գա­տա­րու­թե­նէն“ ու այ­սօր, կը շա­րու­նա­կէ ճեն­ճե­րիլ միջ-յա­րան­ուա­նա­կան ան­ուան տակ մղուող “ներ­քին հա­կա­մար­տու­թեանց“ հե­տե­ւան­քով, իսկ աշ­խար­հը “սո­վո­րու­թեան“ վե­րա­ծած է ամէն օր լսել, թէ Իրա­քի մէջ ռումբ մը կամ ռում­բեր տասն­եակ մը կամ հա­րիւր­եակ մը զո­հեր խլած են, վի­րա­ւոր­նե­րու եւ ան­դա­մա­հատ­ուած­նե­րու թիւը կը մնայ լու­սար­ձա­կէ հե­ռու նման “բա­րիք­ներ“ կը բաշխ­ուին նա­եւ Փա­քիս­տա­նի, Աֆ­ղա­նիս­տա­նի եւ ափ­րիկ­եան այլ եր­կիր­նե­րու, մինչ Եգիպ­տոս կը թե­ւա­կո­խէ նոր յե­ղաշր­ջու­մի մը սե­մը…):

Ի դէպ, չենք ու­զեր թո­ղուլ այն տպա­ւո­րու­թիւնը, որ սկզբուն­քով դէմ ենք այս կամ այն երկ­րի վար­չա­ձե­ւին. իւ­րա­քան­չիւր եր­կիր, ժո­ղո­վուրդ, ու­նի ինք­նո­րոշ­ման իրա­ւուն­քը, չհաւ­նած վար­չա­ձե­ւը փո­խե­լու, հաւ­նա­ծը պա­հե­լու կամ բա­րե­լա­ւե­լու իրա­ւա­սու­թիւնը. պէ՛տք է ու­նե­նայ այս իրա­ւունք­ը, եւ ոչ թէ իրեն պար­տադր­ուի ըմ­բոս­տա­նալ այ­սինչ դրու­թեան դէմ, կամ են­թարկ­ուիլ այ­նինչ դրու­թեան: Այս­ուա­մե­նայ­նիւ, բա­ցար­ձա­կա­պէս դէմ ենք սին ու սուտ նշա­նա­խօս­քե­րով առաջ­նորդ­ուե­լու, կրօ­նա­կան զգա­ցում­ներն ու հա­ւա­տա­լիք­նե­րը խե­ղա­թիւ­րե­լու եւ շա­հա­գոր­ծե­լու խա­ղե­րուն:

 

***

 

Ինչ­պէ՞ս եւ ե՞րբ պի­տի դար­ման­ուի այս ոլո­րապ­տոյ­տը:

Այն ատեն` երբ վարձ­կա­նու­թեան սահ­ման դրուի, մարդ­կա­յին ու բա­րո­յա­կան ար­ժէք­ներ քայլ առ քայլ վե­րագտ­նեն իրենց տե­ղը, յայ­տա­րար­ուած նշա­նա­խօս­քե­րը հե­տապնդ­ուին ոչ-գի­նով, այլ իմաս­տա­կա­նու­թե­նէ հե­ռու` իմաս­տուն­նե­րով:

Այն ատեն` երբ մարդ­կա­յին եւ էա­կան ար­ժէք­նե՛ր հա­մաշ­խար­հայ­նաց­ուին:

Յու­նիս 30, 2013

 

 

 

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %
Previous post ՀԵՆՐԻԽ ՄԽԻԹԱՐԵԱՆ` ՏՈՐԹՄՈՒՆՏԻ ԱՄԵՆԷՆ ԱՒԵԼԻ ՍՈՒՂ ՄԱՐԶԻԿԸ
Next post ՀԱ­ՅԱՍ­ՏԱ­ՆԻ ԵՒ ՀԱՅ ԺՈ­ՂՈՎՐ­ԴԻ ԻՐԱ­ՒՈՒՆՔ­ՆԵ­ՐԻ ՈՒ ՀԱ­ՅՈՑ ՑԵ­ՂԱՍ­ՊԱ­ՆՈՒ­ԹԵԱՆ ՀԱ­ՏՈՒՑ­ՄԱՆ ԻՐԱ­ՒԱ­ԿԱՆ ԹՂԹԱԾ­ՐԱ­ՐԸ

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Social profiles