ԱՆՇՐՋԱՆՑԵԼԻ ԱՆԿԵՂԾ ՀՐԱՄԱՅԱԿԱՆԸ. ԲՆԱԿԵՑՈՒՄ-ՎԵՐԱԲՆԱԿԵՑՈՒՄ-ՀԱՅՐԵՆԱԴԱՐՁՈՒԹԻՒՆ

Յ. Պալեան Անկարեւոր հարցեր չկան: Բայց կան անշրջանցելի հրամայականներ: Տարեդարձներ, ճանաչումներ, հանդէսներ, շրջապտոյտներ, ողիմպիականներ եւ բանակումներ կ’ողողեն հայկական լրատուամիջոցները: Կը զարմանամ, որ նոյն հերթականութեամբ եւ նոյն ծաւալներով չի խօսուիր ազգի ներկայի եւ գալիքի մղձաւանջային էական խնդիրներու մասին: Յիշուածները ըստ էութեան արհամարհելի չեն, վնասակար չեն: Անոնց առթած հոգեբարոյական թմրութիւնը մեզ կը հեռացնէ հիմնախդիրներէ: Ազգին համար գոյութենական էականն է Հայաստան(ներ)ի բնակեցումը, վերաբնակեցումը եւ նոյն հունով ազգի համրանքին համար փրկարար հայրենադարձութիւնը: Հայրենիքը տեսութիւն չէ, զգացում չէ, տիրոջ պէտք ունի: Այս խնդիրները շաբաթավերջի կամ արձակուրդի ցուցադրական շպարով եւ աղմուկով չեն լուծուիր: Անոնցմէ առաջ եւ վերջ հարց կու տա՞նք, հաշիւ կու տա՞նք, թէ քանի՞ հայու ընտրած-չընտրած աքսորը վերջ գտած է: Երբ կը դադրինք սփիւռք(ներ) աքսոր համարելէ, լուծարքը սկսած կ’ըլլայ: Հարց կու տա՞նք, թէ հայրենի պետութիւնը (իշխանութիւնները) եւ համայնքացող սփիւռք(ներ)ի ղեկավարութիւնները ի՞նչ կը բանին, ոչ միայն բանիւ, այլ գործով, Հայաստանի, որ նաեւ Արցախ է, բնակեցման, վերաբնակեցման հարցով, ներառնելով հայրենադարձութիւնը: Այս հարցերը առարկայականութեամբ, թիւ-թուանշանով կը ներկայանան եւ կը դատուին: Միշտ ի մտի պէտք է ունենալ, որ Հայաստանը միայն Երեւան չէ, երբ կը վարենք բնակեցման, վերաբնակեցման եւ հայրենադարձութեան ազգային քաղաքականութիւն: Զբօսաշրջիկի աչքերը կրնան բաւարարուիլ միաքաղաք երկրով, բայց հայրենիք չեն տեսներ: Երեւանէն դուրս բոլոր շրջանները կը նմանին աղքատ ազգականի, իրենց ենթակառոյցներով, հաղորդակցական միջոցներով եւ կեանքի որակով: Ներառեալ Արցախը: Վերաբնակեցումը ի շարս այլ բարեկարգումներու, սերտօրէն կ’առնչուի բոլոր մարզերու զարգացումով, որպէսզի մարդիկ դադրին Երեւան խուժելէ: Ի հարկէ անտրամաբանական կրնայ թուիլ խօսիլ եւ բաղդատուիլ ուրիշ երկիրներու: Բայց բաղդատութիւնները կը նպաստեն մտածումները հունաւորելու: Պելճիքան միայն Պրիւքսէլ չէ, Զուիցերիան միայն Պեռն կամ Լոզան չէ: Նպատակ պէտք է ըլլայ ընել այնպէս, որ մարդիկ նոյն ձեւով կարենան ապրիլ Գիւմրի, Վանաձոր, Գորիս, Ղափան, այլուր, որպէսզի այդ քաղաքները զարգանան, մարդիկ ուզեն հոն բնակիլ եւ աշխատիլ: Երրորդ աշխարհի յատուկ քաղքենիական սովորութիւն եւ կենցաղ է մայրաքաղաքի մէջ բնակիլ: Սադայէլի այս շրջանակէն կարելի է դուրս գալ կամքով, ծրագրումով, ներդրումով: Օրինակ մը: Անցեալին Վանաձորի մէջ եղած են առողջարաններ եւ այսօր չկան: Իրողութիւն է, որ ամենուրեք կեանքի միջինը կ’աւելնայ, եւ յառաջացեալ տարիքաւորներու թիւը պիտի աճի եւ անհրաժեշտ պիտի ըլլայ նախատեսել անոնց բժշկական խնամքը եւ հանգիստը: Բժշկութեան յատուկ մասնագիտութիւն է «ծերաբանութիւնը», gérontologie: Ինչո՞ւ հոն, Վանաձորի բարձունքներուն, չկառուցել առողջարաններ, ծերութեան յատուկ մանագիտական բժշկական համալսարանի ճիւղ հաստատելով հոն: Նման որակաւոր կեդրոն մը կրնայ նաեւ խնամքի համար արտասահմանէն անձեր ընունիլ, երկրին ապահովելով աշխատանք եւ եկամուտ: Գիւմրին անցեալին ունեցած է գուլպայի, ներքնազգեստի եւ կօշիկի արտադրութիւն: Ինչո՞ւ չվերսկսիլ այդ արտադրութիւնները եւ վայրագ կերպով ներածել, մենաշնորհներով կամ ոչ: Կրկնենք. առաջքը կ’առնուի դէպի Երեւան խուժումին: Զբօսաշրջութիւնը փոխանակ կեդրոնացնելու Երեւան, կարելի չէ՞, օրինակ, Սիսիան, Աշտարակ, Լոռի, Գորիս, կառուցել յարմարաւէտ հիւրանոցներ, լողաւազաններով, մարզանքի սրահներով, ստեղծելով շրջակայքին մէջ տեսարժան վայրերու շրջագայութեան պայմաններ: Միաժամանակ մշակել բնակարանային ծրագիր անոնց համար որոնք կ’ուզեն Հայաստանի մէջ հանգստանալու բնակարան ունենալ Երեւանէն դուրս: Այս կարգի հարցերու լուծման համար անպայման պէտք չէ սպասել արտաքին օժանդակութիւն: Հայաստանի մէջ կան բաւարար թիւով դրամատէրեր եւ գործատէրեր, որոնք օգտակար նախաձեռնութիւններ կրնան ունենալ, փոխանակ անձնատուր ըլլալու քաղքենիական եսասիրական ճոխութեան: Պէտք չէ ստիպել, որ ժամանակակից իրատես մտաւորական մը կրկնէ Նիկոլ Աղբալեանի խօսքը. որ կ’ըսէր, թէ գաղափարը դրամ չունի, դրամն ալ գաղափար չունի: Նման նախաձեռնութիւններ առաջքը կ’առնեն աղէտ-արտագաղթին, հնարաւորութիւններ կը ստեղծեն հայրենադարձութեան: Երկար կարելի է խօսիլ բնակեցում-վերաբնակեցում-հայրենադարձութիւն հրամայականին մասին, նկատի ունենալով անհատները եւ ազգային լինելութեան խնդիրները, քաջ գիտնալով, որ հայոց եւ Հայաստաններու ապագան եւ ապահովութիւնը գրուած են բնակուած իւրաքանչիւր թիզ հողի վրայ: Պետութեան եւ բազմազան կուսակցութիւններու, կազմակերպութիւններու, միութիւններու գնահատումը պէտք է ընել բնակեցման եւ վերաբնակեցման իրենց բերած շօշափելի եւ թիւերով ներկայացող հաշուեկշիռով: Այն ատեն միայն իմաստաւորուած կ’ըլլան փառասիրութիւնները, շռնդալից խորհրդաժողովները, շքանշանները: Բնակեցում-վերաբնակեցում-հայրենադարձութիւն ազգային էական քաղաքականութիւն է հայրենիքի պաշտպանութեան եւ մեր համրանքի փրկութեամբ հզօրանալով տեւելու համար: Ինչո՞ւ այս էական, հետապնդուող եւ ներդրումներու օրակարգ չէ Հայաստան եւ սփիւռք(ներ): Ինչո՞ւ հայ հանրային կարծիքը ղեկավարութենէն ա՛յս չի պահանջեր եւ իր վստահութիւնը ըստ այնմ չի պայմանաւորեր: Ինչո՞ւ հայ հարազատ մտաւորականութիւնը, ընթացիկ փառասիրութիւններէն անդին, այս թէժ խնդիրը հրապարակի վրայ չի պահեր, ստեղծագործութեան նիւթ չի դարձներ: Այս պարագային՝ նաեւ օտար լեզուներով: Այս բնակեցման, վերանակեցման եւ հայրենադարձութեան խնդիրը տեսաբանական եւ իմաստասիրական վերլուծումներու կարիք չունի, ան վերապրումի խնդիր է, որուն հանդէպ պէտք է ունենալ հակասոփեստ, հակաեսապաշտ, հականիւթապաշտ գաղափարական եւ ապագայակերտ ազգաշէն կեցուածք, հրաժարելով տօնական օրերու փող-թմբուկի ճառերէ:

Աղքատ… Մեծահարուստը, Կամ Վիթխարի ՄԵԾը՝ «Փեփէ» Մուխիքա

Ցեղասպանութեան Ընկերներ. Գերմանիան Ողջակիզումէն Ոչի՞նչ Սորված է

ԱՆՇՐՋԱՆՑԵԼԻ ԱՆԿԵՂԾ ՀՐԱՄԱՅԱԿԱՆԸ. ԲՆԱԿԵՑՈՒՄ-ՎԵՐԱԲՆԱԿԵՑՈՒՄ-ՀԱՅՐԵՆԱԴԱՐՁՈՒԹԻՒՆ

This story is FREE for you...

Leave a Reply

ԽՈՐԷՆ ԱՐՔ. ՏՈՂՐԱՄԱՃԵԱՆ՝ ՆԻՒ ՊՐԻԹԸՆԻ ՍՈՒՐԲ ՍՏԵՓԱՆՈՍ ԵԿԵՂԵՑՒՈՅ ՆՈՐ ՀՈՎԻՒ

This story is FREE for you...

Leave a Reply

Նմանատիպ Յօդուածներ

Սեղանին Շուրջ Նստիլը՝ Անկաշկանդ Ձայն Կը Պահանջէ

Համով Պաղպաղակ, Անհամ «Բարբարակ». Տառացի Տառադարձութեան Տառապանքը

ԽՈՐԷՆ ԱՐՔ. ՏՈՂՐԱՄԱՃԵԱՆ՝ ՆԻՒ ՊՐԻԹԸՆԻ ՍՈՒՐԲ ՍՏԵՓԱՆՈՍ ԵԿԵՂԵՑՒՈՅ ՆՈՐ ՀՈՎԻՒ

Աղքատ… Մեծահարուստը, Կամ Վիթխարի ՄԵԾը՝ «Փեփէ» Մուխիքա

Ցեղասպանութեան Ընկերներ. Գերմանիան Ողջակիզումէն Ոչի՞նչ Սորված է