«ԱՆԱՏՈԼՈՒԻ ՀՈՄԵՐՈՍ»ԻՆ ՀՐԱԺԵՇՏԸ

0 0
Read Time:1 Minute, 52 Second

khempakragan

ՀԱՅՐԵՆԻՔ

Խմբագրական

Մարտ 3, 2015
«Արդի Թուրքիոյ ողբերգութիւնն է, որ կը հալածէ մեր յուշերը…պատերազմներ, տեղահանութիւններ, սպանութիւններ, Ցեղասպանութիւններ, նաեւ բնութեան քանդում»
                                                                                                                                                                     Եաշար Քեմալ
                                                                                                                                                                      (1923-2015)
Քեմալական Թուրքիայէն մղոններ հեռու (գաղափարական իմաստով), բոլորովին տարբեր այլախոհ Քեմալական Թուրքիա մըն ալ գոյութիւն ունի եւ այդ ալ յանձին թուրք գրականութեան երեք Քեմալներուն՝ Թահիրի, Օրհանի եւ Եաշարի:
…Այս վերջինն է, ծագումով քիւրտ Եաշար Քեմալը՝ «Անատոլուի Հոմերոս»ը, որ շիչեցաւ Փետրուար 28-ին:
Հաւանաբար հայորդիին համար, Եաշար կը յիշուի իբրեւ Աղթամարի Սուրբ Խաչ եկեղեցւոյ փրկիչը: Արդարեւ, 1951-ին, երբ ան կ՛իմանայ թէ, (միւս) Քեմալական Թուրքիան մտադրած է քանդել իր ընտանեկան պարագաներու ծննդավայր Վանի մօտակայ եկեղեցին, ան ամէն միջոցի կը դիմէ, փրկելու համար այդ գեղեցկութիւնը, զայն նկատելով ոչ թէ միան հայկական, այլ միջազգային մշակութային ժառանգութիւն մը:
Սակայն, Եաշար Քեմալի իսկական հեղինակութիւնը իր գրչին մէջ է որ կարելի է տեսնել: Թէեւ ծանօթ իբրեւ Անատոլուի Հոմերոս, միեւնոյն ժամանակ ան նաեւ կարելի է անուանել…Լատին Ամերիկայէն եւ յատկապէս Քոլոմպիայէն հեռու՝ Անատոլուի Կապրիէլ Կարսիա Մարքէսը:
Քեմալի համար, այս բաղդատականներն ու գրական վերլուծումները այդչափ ալ կարեւորութիւն չունէին, իսկ եթէ այդպիսի բաղդատական մը կատարուէր, անվարանօրէն, ան պիտի ուզեր բաղդատուիլ Ֆրանսայի իրապաշտ դպրոցի ներկայացուցիչ Սթենտալի հետ, անշուշտ ոչ թէ ապրելաձեւի իմաստով, այլ միայնումիայն գրչի բնագաւառէն ներս եւ յատկապէս շնորհիւ իր «Մէմետ» տիպարին, որ բազմիցս կը նշուէր զանազան գործերու մէջ: Այսպէս, մինչեւ իսկ իր կեանքի վերջին օրերը շարունակ կը կարդար ու կը վերակարդար…կամ աւելի ճիշտը, իր մօտ նստած կը կարդային, նկատի ունենալով որ ան գրեթէ կորսնցուցած էր իր տեսողութիւնը:
Հազիւ հինգ գարուններ բոլորած, արկածի մը արդիւնք, իր աջ աչքը կորսնցուցած, ապա իր հօր սպանութեան ահաւոր քստմնելի արարքին ականատես եղած, հոգեպէս գերազդուած, Եաշար քանի մը տարի, ծանրօրէն կակազելով խօսեցաւ, եւ ի վերջոյ հետզհետէ ինքզինք վերագտաւ:
Տաւրոսեան լեռնաշղթայի լանջին, Արեւելեան Անատոլուի տափաստաններու վրայ կատարուած այս դէպքերուն արտացոլացումը, կարելի է հետեւիլ իր գրութիւններուն եւ յատկապէս, այդ չքաւոր «Մէմետ» տիպարին ընդմէջէն:
Եաշար շարունակ գրեց եւ պայքարեցաւ անարդարութեան, շահագործման եւ զեղծարարութեան դէմ, իսկ ծագումով քիւրտ ըլլալը շարունակ պատճառ դարձաւ որ ան ներկայանայ դատարան: Ի՜նչ զուգադիպութիւն…Եաշարի անդրանիկ նորավէպը՝ «Պէպէք»ը, կարդացուեցաւ դատախազին կողմէ, երբ ան 17 տարեկանին ձերբակալուած էր համայնավարութիւն քարոզելու պիտակին տակ:
Իսկ անոր վերջին գործը` «Նայի՛ր Եփրատը, որ կը Քշէ ու կը Տանի Արիւնը» շատ բան կը յիշեցնէ հայորդիին…:
Հուսկ, այլ Քեմալ մը…«Անատոլուի Հոմերոս»ն է որ հրաժեշտ առաւ, սուգի մատնելով թէ՛ գրական, եւ թէ՛ արդարութեան աշխարհը:

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

2 thoughts on “«ԱՆԱՏՈԼՈՒԻ ՀՈՄԵՐՈՍ»ԻՆ ՀՐԱԺԵՇՏԸ

  1. Very impressive and touchy story. God bless Yashar Kemal’s soul and his patriarchal family.
    A personality with a great courage and love towards justice.

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Social profiles