ԱՆ­ԹԱ­ՌԱՄ­ԵԱՆ-ՀՈՖ­ՄԱ­ՆԻ ԴԱ­ՍԱ­ԽՕ­ՍՈՒ­ԹԻՒՆԸ` ՆԻՒ ԵՈՐ­ՔՈՒՄ

0 0
Read Time:5 Minute, 45 Second

P11

ԱՐԵՒԻԿ ԳԱԲՐԻԷԼԵԱՆ

Որե­ւէ ար­տա­կարգ ձեռ­նար­կի ներ­կայ գտնուե­լու հա­ճոյ­քը կար­ծել է տա­լիս, թէ այդ ձեռ­նար­կի մա­սին գրե­լը շատ հեշտ կը լի­նի: Բայց այդ “հեշտ“ը լոկ թուաց­եալ է ու իս­կոյն չքա­նում է ի տես սպի­տակ թղթի, որը անո­ղո­քա­բար ստի­պում է մտա­ծել սպառ­նա­ցող վտանգ­նե­րի մա­սին: Օրի­նակ, ին­չի՞ց սկսել ու ինչ­պէ՞ս նկա­րագ­րել դա­սա­խօ­սի ման­րակր­կիտ, լուրջ ու­սում­նա­սի­րու­թիւն­նե­րը,  բծախնդ­րօ­րէն հա­ւա­քած հա­րուստ արխիւա­յին նիւ­թե­րը` ձե­ռագ­րեր, յու­շեր, փաս­տաթղ­թեր, լու­սան­կար­ներ եւ ի վեր­ջոյ նրա նուի­րու­մը իր ներ­կա­յաց­րած նիւ­թին ու յար­գան­քը ունկնդ­րի հան­դէպ: Ահա, ջրիկ հի­ա­ցա­կան ոճը պատ­րաստ է ներ­խու­ժե­լու, էլ չա­սած գե­րադ­րա­կան աս­տի­ճա­նի չա­րա­շահ­ման վտանգն ու սպառ­նա­լի­քը: Մի­եւ­նոյն ժա­մա­նակ, տու­եալ դա­սա­խօ­սու­թեան մա­սին զուսպ ու կա­նո­նա­ւոր լրագ­րո­ղա­կան ոճով գրելն ուղ­ղա­կի անար­դար կը լի­նի: Երե­ւի, կազ­մա­կեր­պող­նե­րին ուղղ­ուած շնոր­հա­կա­լա­կան խօս­քից սկսե­լը կ՛օգ­նի այս կա­ցու­թիւ­նից դուրս գա­լուն:P11 nyc2

Նո­յեմ­բե­րի 8-ին, Սուրբ Լու­սա­ւո­րիչ Մայր Եկե­ղե­ցում ով­քեր որ ներ­կայ էին Հէյ­զըլ Ան­թա­ռամ­եան – Հոֆ­մա­նի “Հայ­րե­նա­դար­ձու­թիւն եւ խաբ­կանք. Բ. Հա­մաշ­խար­հա­յին պա­տե­րազ­մից յե­տոյ, դէ­պի Խորհր­դա­յին Հա­յաս­տան ներ­գաղ­թը“ դա­սա­խօ­սու­թեա­նը, ամէ­նից առաջ շնոր­հա­կալ են դա­սա­խօ­սին, ինչ­պէս նա­եւ կազ­մա­կեր­պող մարմ­նին` Հա­մազ­գա­յին Հայ Կրթա­կան եւ Մշա­կու­թա­յին Միու­թեան Նիւ Եոր­քի մաս­նա­ճիւ­ղի վար­չու­թեա­նը եւ տե­ւա­բար մշա­կու­թա­յին ձեռ­նարկ­նե­րին սա­տա­րող ու հիւ­րըն­կա­լող Տէր Մես­րոպ Քա­հա­նայ Լա­գիս­եա­նին, հո­վիւ Ման­հա­թը­նի Սուրբ Լու­սա­ւո­րիչ Մայր եկե­ղե­ցու:

Հա­մազ­գա­յի­նի անու­նից բաց­ման ու բա­րի գա­լուս­տի խօսք ասաց մաս­նա­ճիւ­ղի փո­խա­տե­նա­պե­տու­հի Տիկ. Աստ­ղիկ Սե­ւա­կը: Փակ­ման խօս­քով հան­դէս եկաւ Տէր Մես­րոպ Քա­հա­նայ Լա­գիս­եա­նը, որի պատ­գա­մը ինչ­պէս միշտ խո­հուն ու քա­ջա­լե­րա­կան էր:

Հ. Ան­թա­ռամ­եան Հոֆ­մա­նի տպա­ւո­րիչ նուա­ճում­նե­րին (այ­ցե­լել.- www.hazelantaramhof.com)  ծա­նօթ լի­նե­լով, հա­մա­պա­տաս­խա­նա­բար, մեծ սպա­սում­ներ ու­նէ­ինք, սա­կայն նա գե­րա­զան­ցեց բո­լո­րիս ակ­նա­կա­լած բարձր մա­կար­դա­կը: Նախ` տրուած տե­ղե­կու­թիւն­նե­րը բա­ւա­րար էին առան­ձին գրքի բո­վան­դա­կու­թիւն ապա­հո­վե­լու հա­մար: Ապա նիւ­թե­րը ներ­կա­յաց­ուե­ցին բազ­մա­կող­մանի­օ­րէն` արխիւա­յին փաս­տաթղ­թե­րի ու լու­սան­կար­նե­րի, վա­ւե­րագ­րա­կան շար­ժա­պատ­կեր­նե­րի ու ներ­գաղ­թող­նե­րի հետ հար­ցազ­րոյց­նե­րի մի­ջո­ցով: Ունկնդ­րի հա­մար պարզ էր, թէ ինչ­պի­սի նպա­տա­կաս­լաց նուի­րու­մով է այս ամէ­նը ի մի բեր­ուել, վե­րա­կանգ­նե­լու հա­մար ներ­գաղ­թի ու հայ­րե­նա­դարձ­նե­րի իրա­կա՛ն, ոչ թէ պճնուած պատ­մու­թիւնը: Մի քա­նի երկր­նե­րից ներ­գաղ­թած հա­զա­րա­ւոր հա­յե­րի ճա­կա­տագ­րե­րի պա­տում… Դա­սա­խօ­սը պատ­կե­րեց 1947 և 1949 թուա­կան­նե­րի ներ­գաղ­թը Խորհր­դա­յին Հա­յաս­տան սկսած լայն քա­ղա­քա­կան մի­ջա­վայ­րից մին­չեւ Հա­յաս­տա­նի կա­ցու­թիւնը, ապա ներ­գաղ­թի կազ­մա­կերպ­ման դրդա­պատ­ճառ­նե­րից մին­չեւ զատ-զատ ըն­տա­նիք­նե­րի եւ նոյ­նիսկ ան­հատ­նե­րի վկա­յու­թիւն­նե­րը: Ասես, բո­լո­րիս տե­ղա­փո­խեց մեր պատ­մու­թեան այդ կա­րե­ւոր ու խրդին հատ­ուա­ծը, որի ազ­դե­ցու­թիւնն մինչ այժմ էլ առ­կայ է ինչ­պէս հայ­րե­նաբ­նակ, այն­պէս էլ հայ­րե­նա­դարձ ու սփիւռ­քաբ­նակ հա­յե­րի վրայ: Տե­սա­նիւ­թե­րը մե­ծա­պէս հարս­տաց­րին դա­սա­խօ­սու­թիւնը, ունկնդ­րին բա­ցա­ռիկ հնա­րա­ւո­րու­թիւն ըն­ձեռ­նե­լով թէ՛ վա­յե­լե­լու մա­տուց­ուա­ծը, թէ՛ շատ բան սո­վո­րե­լու: (Վեր­ջին ան­գամ այդ ե՞րբ է եղել, որ նոր բան սո­վո­րենք ու ձանձ­րոյ­թից չըն­դար­մա­նանք ծամծմ­ուած նիւ­թե­րի մա­սին դա­սա­խօսու­թիւն­նե­րին):  Հ. Ան­թա­ռամ­եան – Հոֆ­մա­նը, իր ժա­մա­նա­կը չզլա­ցաւ տրա­մադ­րել նա­եւ ներ­կա­նե­րի հար­ցե­րին  հան­գա­մա­նօ­րէն պա­տաս­խա­նե­լուն:

Ներ­գաղ­թը, ապա նա­եւ հայ­րե­նա­դարձ­նե­րի ար­տա­գաղ­թը ազ­գա­յին առ­մամբ ցա­ւոտ ու նոյ­նիսկ ցաւ պատ­ճա­ռող երե­ւոյթ­ներ են: Սքան­չե­լի է, որ Հեյ­զը­լը‘ եր­կու հայ­րե­նա­դարձ­նե­րի դուստ­րը, որը ծնուել է Երե­ւա­նում, սա­կայն ըն­դա­մէ­նը հինգ տա­րե­կան է եղել, երբ ըն­տա­նի­քը փո­խադր­ուել է Ա.Մ.Ն., քա­ջու­թիւնն ու համ­բե­րու­թիւնը ու­նի այս­քան խո­րը կեր­պով ու­սում­նա­սի­րել մեր ազ­գա­յին պատ­մու­թեան այս կա­րե­ւոր ժա­մա­նա­կաշր­ջա­նը: Ոչ միայն ու­սում­նա­սի­րել, այ­լեւ ի մի բե­րել աղ­բիւր­նե­րը, անձ­նա­կան վկա­յու­թիւն­նե­րը, յու­շե­րը, որոնք, միայն ըն­տա­նե­կան շրջա­նա­կում կը լսուէ­ին, ապա ան­կաս­կած, ժա­մա­նա­կի ըն­թաց­քում կա­մաց-կա­մաց կը գու­նա­թափ­ուէ­ին ու մի օր էլ կը չքա­նա­յին: Ուս­տի‘ կրկին շնոր­հա­կա­լու­թիւն Հէյ­զը­լին մեր պատ­մու­թեան այս պա­տա­ռի­կը փրկե­լու հա­մար:

 

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Social profiles