ԱՅՍՕՐ ՄԵՌԵԼՈՑ Է…

0 0
Read Time:2 Minute, 35 Second

unnamed

ՍՕՍԻ ՄԻՇՈՅԵԱՆ-ՏԱՊՊԱՂԵԱՆ
Սեպտեմբեր 12, 2016
Երեւան

Կիրակի, Սեպտեմբեր 11-ին, Ս. Խաչվերացի տօնն էր եւ ինչպէս իւրաքանչիւր տաղաւարէ կամ տօնէ ետք, յաջորդող Երկուշաբթին՝ Մեռելոց:
Գերեզմանները մեզ կը կանչեն, բայց ո՞ւր երթալ, երբ գերեզմաններդ ետին թողած մեկնած ես ծննդավայրէդ. ուստի, որոշել Կոմիտասի Պանթէոն այցելել. միթէ հոն հանգչած Մեծերը մեզի չե՞ն պատկանիր: unnamed-1
Կը քալեմ ծառուղիին մէջէն, ձախ կը դառնամ ու արդէն իսկ Մեծերուն մէջ եմ, Մեծերուն հետ: Ինծի այնպէս կը թուի, որ իւրաքանչիւր արուեստագէտ, գրող, նկարիչ, ճարտարապետ, դերասան… գլուխ գլխի տուած կը զրուցեն, կը քննարկեն, կը պոռթկան, կը մեղադրեն, յոյս կը ներշնչեն ու մանաւանդ կը սպասեն:
Մէկիկ-մէկիկ կը մօտենամ իւրաքանչիւրի շիրիմին, կը նկարեմ, կը նկարուիմ, կը տարուիմ իրենց երկխօսութեամբ: Սակայն, կ՚ընդհատուի այդ կախարդական թելը, յանկարծ, Պանթէոն այցի եկած երկու կիներու զրոյցով:
– Քաղաքական գործիչների դամբանաքարերը հըլը տես ոնց են շքեղ սարքել եւ մեր գրողներինը՝ ոնց:
Իրաւունք չեմ տար իրենց. ոչ, մեր գրողներուն շիրմաքարերն ալ պակաս գեղեցիկ չեն, նոյնիսկ եթէ քաղաքական գործիչի մը շքեղութեան չեն հասնիր. եւ յետոյ ո՞վ ըսաւ, որ մարդուս արժէքը դամբանաքարերու շքեղութեան մէջ կը կայանայ:
Ինծի համար խորթը, սակայն, դամբանաքարերու տեսքէն աւելի, իւրաքանչիւր գրողի շիրմաքարին վրայ իր իսկ խօսքերէն որեւէ արձանագրութեան մը չգոյութիւնն է: Հոն կան միայն իւրաքանչիւրին ծննդեան ու մահուան թուականները: Մինչդեռ եթէ բաղդատել ուզենք Պոլսոյ Շիշլիի հայկական գերեզմանատան հետ, պիտի նկատենք, որ իւրաքանչիւր գրողի պատկանող երկտող մը կամ քառատող մը կայ հոն, որ խորքին մէջ շիրմաքարը շատ աւելի կը հարստացնէ, քան քիչ առաջուան այդ այցելուներուն փնտռած արտաքին պերճանքները: Հալէպի գերեզմանները եթէ շրջիս, նոյնպէս պիտի նկատես, որ երբեմն սովորական մահկանացուի մը շիրմաքարին վրայ, նոյնիսկ, արձանագրած են բանաստեղծի մը պատկանող քառատող մը: Ուրեմն ինչո՞ւ չարձանագրել բուն ինքն հեղինակին խօսքերը իր իսկ շիրմաքարին վրայ: unnamed-5

Այս իմաստով, Կոմիտասի Պանթէոնին մէջ, միայն Սիլվա Կապուտիկեանին «Ու տես որդիս…» նշանաւոր պատգամը փորագրուած էր, եւ Վահագն Դաւթեանէն ալ եռատող մը: Մինչդեռ միւսները կարծես լուռ էին, սակայն զարմանալիօրէն ես կը լսէի անոնց խօսակցութիւնները…:
Աւետիք Իսահակեանին քով կը մօտենամ ու իր շիրմաքարին վրայ փոխան գրութեան, ուղտերու կարաւանն մը փորագրուած կը գտնեմ. «Ապու Լալա Մահարի»ի ուղտերու սլացքն է ատիկա դէպի լոյսը, մաքրամաքուր արեւը, հեռու այս «ապիրատ աշխարհ»էն, «ուր հզօր ոսկին դարձնում է գողին ազնիւ, բարեյոյս, ապուշին՝ հանճար, վախկոտին՝ կտրիճ, տգեղին՝ չքնաղ եւ պոռնիկին՝ կոյս»: unnamed-2
Քիչ մը անդին, Վահան Տէրեանին ձայնը կ՚առնեմ այս անգամ, կարծես զրոյցի բռնուած ըլլայ Իսահակեանին հետ.
«Այս դառն օրերի մթնում մահաբեր,
Արնոտ խնճոյքի այս սեւ զնտանում,
Դաւաճան է նա ով լռում է դեռ,
Մատնիչ է, ով իր սուրը չի հանում…»
Մեծն Կոմիտասին քով՝ «Գարուն ա Ձիւն ա արելը» կը լսեմ: Համօ Սահեանի «Ինձ բացակայ չդնէք»ը, Յովհաննէս Շիրազի՝ «Դու իմ գողտրիկ հայ ժողովուրդ, պիտի ծաղկես յաւերժօրէն, պիտի ծաղկես, պիտի պտղես… հաւատում եմ քո գալիքին…»ը:
Հայրենի գրողներէն, արուեստագէտներէն բացի, Պանթէոնին մէջն է նաեւ Ուիլիըմ Սարոյեանը եւ Պետրոս Դուրեանին մասունքը: unnamed-4unnamed-3


Քիչ մը անդին, նորաթաղ հանգուցեալներու, մեծանուն Օֆելիա Համբարձումեանին եւ Վարդուհի Վարդերեսեանին, ինչպէս նաեւ Գեղամ Գրիգորեանին գերեզմաններն են, որոնք տակաւին դամբանաքարեր չեն ունեցած. անպայման որ այդ աշխատանքները ընթացքի մէջ են, կը խորհիմ: Մտովի կ՚երգեմ իրենց հետ, կ՚ասմունքեմ, կը տեսնեմ խաղարկութիւնը Մհեր Մկրտիչեանին, Սօս Սարգիսեանին, Խորէն Աբրահամեանին, կը լսեմ երաժշտութիւնը Արամ Խաչատուրեանին ու այսպէս բոլոր բոլորին զրոյցները մտիկ ընելէ ետք, լիացած կը հեռանամ Պանթէոնէն:
Այսօր Մեռելոց է, սակայն ես վերնատո՞ւնն էի, թէ գերեզմանատունը չգիտցայ:

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %
Previous post ԸՆՏՐԱԿԱՆ ԿՐԿԷՍԻՆ ՎԵՐՋԻՆ ԱՐԱՐԻՆ ՎԱՐԱԳՈՅՐԸ ԿԸ ԲԱՑՈՒԻ
Next post Նիւ Եորքի Սրբոց Նահատակաց Ազգային Ամենօրեայ Վարժարանը Նշեց Հ.Հ. Անկախութեան 25-ամեակը

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Social profiles