»ՈՒԻՔԻԼԻՔՍ«ԵԱՆ ԲԱՑԱՅԱՅՏՈՒՄՆԵՐՈՒՆ ՍՏԵՂԾԱԾ ԾՈՒԽԷ ՇՂԱՐՇՆԵՐՈՒՆ ԵՏԻՆ ԻՆՉԵ~Ր ԿԸ ԾԱԾԿՈՒԻՆ

Նուազ քան վեց ամիսներու ընթացքին երրորդ անգամ ըլլալով« համացանցային »Ուիքիլիքս« կայքէջը ստեղծեց մեծ փոթորիկ մը« երբ հրապարակեց ամերիկեան գործադիր իշխանութիւններուն խաղքութիւնները բացայայտող տեղեկութիւններ: Առաջին փոթորիկը ստեղծուած էր Աֆղանիստանի պատերազմին կարգ մը մութ ծալքերուն վրայ լոյս սփռող տեղեկագիրներու հրապարակումով: Յաջորդը՝ Իրաքի պատերազմին վերաբերող բացայայտումներն էին« եւ ահա« երրորդ փոթորիկը ստեղծուեցաւ՝ հիմնականին մէջ ամերիկեան դիւանագիտական արխիւներէն քաղուած թղթակցութիւններու« յանձնարարականներու եւ վերլուծական էջերու հրապարակումով: Այս երրորդ փոթորիկը« որ ծայր տուաւ Նոյեմբերի վերջին օրերուն« կը սպառնայ յաջորդական ալիքներով հարուածներ տեղացնել ամերիկեան դիւանագիտութեան ճակատին« առանց խնայելու ամբողջ գործադիր իշխանութեան: Այս մարտավարութեան կը դիմուի« նկատի ունենալով« որ առաջին երկու »ռումբերուն« պայթումները ըստ բաւականին երկարատեւ արձագանգ չունեցան ու շուտով խլացուեցան զգայացունց իրադարձութեանց աղմուկին մէջ. նորագոյնը՝ Քորէայի թերակղզիին հին վէրքին վերաբացումով: Ճիւլիըն Ասանժի հիմնած ու ղեկավարած կայքէջին ստեղծած փոթորիկը կլանեց ամբողջ աշխարհը« Միացեալ Նահանգներու բարեկամները« դաշնակիցներն ու հակառակորդ-մրցակիցները: Ահագին մելան կը հոսի Ուաշինկթընի յառաջիկայ յարաբերութեանց որակին ու ելեւէջներուն մասին« հարցումներ կը տեղան« թէ Ուաշինկթըն եւ կարգ մը դաշնակիցներ ինչպէ՞ս պիտի դիմագրաւեն« կամ՝ պիտի կարենա՞ն շրջանցել այս »աղէտ«ին հետեւանքները: Կայ նաեւ ստեղծուած փոթորիկին մէջ »պոչիկ«ը՝ Ասանժի ու անոր տեղեկութիւններ հայթաթողին ճակատագիրը: Լայնածիր մեկնաբանութիւններ ու տեղեկութիւններ կը ծաւալին Ասանժի դէմ բարձրացած զայրոյթի ալիքին (Ուաշինկթընի մէջ եւ այլուր)« անոր ուղղուած սպառնալիքներուն ու զրպարտութիւններուն միջեւ ստեղծուած մրցակցութեանց պատճառով: Այս սիւանակներուն նպատակը՝ մեկնաբանութիւններու ու նախատեսութիւններու ծովուն մէջ կաթիլ մը աւելցնել չէ« անկախ այն հակոտնեայ մատնանշումներէն« թէ դժուարին կացութիւնը կրնայ նոր հորիզոններու հասնիլ« կամ՝ անիկա ոչ մէկ հետեւանք պիտի ունենայ ամերիկեան կամ դաշնակիցներու-մրցակիցներու քաղաքական վարմունքին վրայ« որովհետեւ բացայայտուած տեղեկութիւններուն մեծ մասը գաղտնիք չէ« մեծ ու փոքր՝ քիչ թէ շատ ծանօթ են այդ բոլորին: Կþուզենք լուսարձակները պահ մը հեռացնել (իրական կամ շինծու) այդ փոթորիկէն« եւ հարց տալ« թէ այս բոլորը արդեօք ծուխի ծածկոյթ մը չե՞ն ստեղծած ժողովուրդը յուզող« տագնապեցնող՝ անվիճելիօրէն ծանրակշիռ դասաւորումներու վրայ« որոնք կը սպառնան զանգուածներու ապրուստի պայմաններուն« օրապահիկին« սերունդներուապագային: Առանց արհամարհելու »Ուիքիլիքս«ի ստեղծած փոթորիկին տարողութիւնը« Ասանժի ու գործակիցներուն բարեմիտ հաւաստիքները« եկէք« պահ մը Թովմաս Առաքեալին մօտեցումը որդեգրենք ու կասկած յայտնենք« թէ արդեօք այս բացայայտումները սարքովի չե՞ն« արդեօք չե՞ն նպատակադրեր ծածել միւս՝ դառն ու իրական զարգացումները: (Վստահաբար մեր այս կասկածը անտեղի է« որովհետեւ ոչ մէկ իշխանութիւն պիտի ուզէ ա°յս աստիճան վարկաբեկումի ենթարկուիլ, թէեւ կարելի է նոյնքան վստահութեամբ հաստատել« թէ պետական մեքենաներու մէջ գործող անցեալի թէ այժմու պաշտօնատարներէն շատեր« մանաւանդ բարձրագոյն աստիճաններուն վրայ կանգնողներ« խիպի ու ամօթանքի զգայարանքէն զուրկ են): Ուրկէ՞ ներշնչում կþառնէ մեր չհիմնաւորուած կասկածամտութիւնը: Թուելու կարգով արձանագրենք քանի մը զարգացում« որոնք չգտան »Ուիքիլիքս«ի բացայայտումներուն ստեղծած մտահոգութիւններուն ու հետաքրքրութեանց մէկ-հարիւրորդն անգամ« զանգուածներու այն դասակարգերուն մէջ« որոնք կը կրեն նոյն այդ զարգացումներուն գրեթէ ամբողջական բեռը: Ահա քանի մը օրինակ.- Նախագահ Օպամա քանի մը ամիս առաջ որոշեց աւելցնել Աֆղանիստան գտնուող »մատաղցուներուն« թիւը« նոր պիւտճէ յատկացնել պատերազմական ծրագիրներու: Ցարդ պատերազմական գործողութեանց պիւտճէները գլած-անցած են թրիլիընի սահմանը: Շարունակելով իր նախորդին անվաղորդայն վարմունքը« Օպամայի իշխանութիւնն ալ ինքն իրեն հետ մրցումի ելաւ՝ նիւթական հսկայական կարողութիւններով օժտուած ընկերութիւններու (դրամատնային« կալուածային թէ ճարտարարուեստական) փրկութեան փութալու համար« ժողովուրդի զանգուածներուն փրկութեան միջոցները արհամարհելու եւ այս մասին տրուած խոստումները մոռնալու գնով. բազմամիլիառ տոլարի գումարներ հոսեցան ձախողութեան սեմին հասած ընկերութիւններու գանձանակներուն մէջ« մինչդեռ նոյն այդ ընկերութիւններէն մէկ քանին շարունակեցին չարաշահութեան ու մսխումի իրենց ընթացքը« ձախողութեանց գլխաւոր պատասխանատուները վարձատրուեցան մեծագումար նուէրներով: Վերջերս« նախագահը որոշեց երկու տարուան համար »սառեցնել« պետական պաշտօնեաներու ամսականները« որպէսզի (իբրեւ թէ) հինգ միլիառ տոլարի խնայողութիւն կատարուի (չմոռնանք« որ վերի գումարները բազմապատիկն են այլապէս չնչին այս խնայողութեան): Ան այդ կարգադրութենէն զերծ պահեց զինուորական կալուածին մէջ ծառայող պաշտօնեաները« »մատաղցուներ«ը կաշառելո՞ւ նպատակով« թէ՞ գոհ ձգելու համար բոլոր անոնք« որոնք... նոյնիքն հեղինակներն ու ներշնչողներն են նման որոշումներու: Օպամա ժողովուրդին ներկայացաւ շահատուրքերու աւելի արդար դասաւորումներ հետապնդողի պատմուճանով. իր նախորդը՝ նիւթական հսկայական կարողութիւններու տէր ընկերութիւններու ուղղակի դրածոն« ամէն ճիգ ըրած էր« որպէսզի մեծ եկամուտ ունեցողներ զերծ մնան մեծ տուրք վճարելու տաղտուկէն: Օպամա կը փորձէ հանրապետականները տարհամոզել« որ պէտք է հրաժարիլ միջին դասակարգը կեղեքելու« զայն դէպի աղքատութիւն մղելու ճամբէն« սակայն հանրապետականներ ու անոնց համակարծիք դեմոկրատներ ամուր կառչած են իրենց ամրոցներուն (ի վերջոյ« մարդիկը որո՞ւն պէտք է ծառայեն« եթէ ոչ՝ զիրենք այդ աթոռներուն հասցնողներուն): Վաղը« եթէ ձախողի միլիառաւոր տոլարի շահ ունեցողներ շահատուրքի յառաջատուական արդար դրութեան մը ենթարկելու փորձը« Օպամա եւ գործակիցները ժողովուրդին պիտի ներկայանան ըսելով. »Տեսէ°ք. փորձեցինք ու չյաջողեցանք: Չենք կրնար հրաժարիլ ժողովրդավարութենէ«: Մինչդեռ« ամիս մը առաջ՝ Նոյեմբերի ընտրութիւնները կանխող երկու տարիներուն« այս իշխանութիւնը ընդհանրապէս ինքզինք գամեց կրաւորականութեան կայմին եւ հաւատարիմ մնաց խոստումները չյարգելու մրցանիշ հաստատող վարքագիծին: Շահատուրքերու անարդար պատկերը աւելի եւս ծանրացնող իրողական վարմունքին զուգահեռ« նոր իշխանութեան օրով շարունակուեցաւ ընկերային ապահովութեան անկումի ընթացքը« որ կը սպառնայ հետզհետէ աւելի արագ թափ ստանալ: Տնտեսական ծանօթ տագնապը առաւելաբար կը ծանրանայ սահմանափակ եկամուտով դասակարգին ուսերուն: Անգործներու թիւը կþաճի ու երկարատեւ անգործ մնացողներուն կը սպառնան յատկացումներու դադրեցում« այսինքն՝ անօթութիւն« անօթեւանութիւն եւ մասամբ նորին: Հրապարակ նետուած է հանգստեան կոչումի տարիքը 69ի բարձրացնելու »աւետիս« մը« ինչ որ կը նշանակէ հասարակ մահկանացուներուն յանձնարարել չարաչար աշխատիլ ցմահ« եւ միշտ ինքզինք զգալ... գործազրկումի մատնուելու »Դամոկլեան Սուր«ին տակ: Զուգահեռաբար« մաշումի կը մատնուին ընկերային ապահովութեան միջոցները՝ առողջապահական ապահովագրումը« տարեցներու տրամադրուած տարրական նպաստները« հանգիստ վերջալոյս մը ապրելու յոյսերը: Այս բոլորը՝ երկրի մը մէջ« որ ունի նիւթական ու տնտեսական անսահմանափակ կարելիութիւններ« եւ սակայն« ուր հսկայական գումարները յարաճուն թափով կը կուտակուին փոքրամասնութեան մը կամքին տակ« օգտագործուելու համար նոր աւատապետութեան մը հիմերը ամրապնդելու նպատակին իրականացման: Մեծ մասամբ ծուխի շղարշով պարուրուած այս զարգացումները հեռու են ժողովուրդին մօտ ահազանգ ստեղծելու կարողութենէն« այնպէս՝ ինչպէս եղաւ Ֆրանսայի մէջ« ինչպէս ըրին յոյն վարորդները եւ« տակաւին« ինչպէս կþընեն իրենց տարրական իրաւունքներուն տէր զգացող մեծ ու փոքր երկիրներու ժողովուրդները՝ բողոքի ձայն բարձրացնելով ու չհրաժարելով նոյնինքն արդարօրէն բողոքելու իրաւունքէն... Տարբեր դարու մը« եւ տարբեր մոլորակի մը բնակիչներուն համար էր ըսուած. »Կառավարութիւնը ժողովուրդէն է« ժողովուրդին համար« ժողովուրդով« (թող լոյս իջնէ Լինքըլնի հոգիին): Այսօր« իշխանութիւնը կը յառաջացուի նիւթական անսահմանափակ ու անսպառ կարողութիւններ ունեցողներուն կողմէ« որոնք օրինականութեան շղարշը կը հագցնեն ամէն տեսակի՝ ուղղակի եւ անուղղակի կեղեքումի ու բռնադատութեան միջոցներուն« կը կանխարգիլեն տարրական իրաւունքներու ամէնէն պարզ միջոցներով հետապնդումն անգամ...: Ժողովուրդի շահատուրքերուն շնորհիւ փրկութիւն գտնող ընկերութիւններ« իրենք զիրենք սնանկութեան սեմին յայտարարելէ կարճ ատեն ետք« կլասնոսթ կը կիրարկեն ու կը յայտարարեն« թէ եռամսեակի մը ընթացքին հսկայական եկամուտ-շահ ապահոված են: Քաղաքական« տնտեսական« դիւանագիտական ու այլատեսակ ձախողութիւններ արձանագրողներ« ձախաւերութիւններ գործողներ հաշուետուութեան չեն կանչուիր« ո°չ իշխանաւորներու կողմէ« եւ ոչ ալ այն ժողովուրդին՝ որ իսկութեան մէջ առաջին տէրն է իշխանութեան ու իրաւունք ունի° հաշիւ պահանջելու վարչամեքենային ամէնէն պարզ կամ բարձրագոյն պատասխանատուէն: ...Ցանկա՞նք« որ »Ուիքիլիքս«եան նման փոթորիկներ դառնան աւելի յաճախակի« որպէսզի իշխանաւորներ ու զանոնք պարուրող մամլոյ աղբիւրներ իրենք զիրենք ու զանգուածները զբաղ պահեն անոնցմով« ժողովուրդը մնայ իրողական ընթարմացումի »երանական« կացութեան մէջ: Ցաւեր ամոքելու նորագոյն հնարք մը՝ արդարեւ...: Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Դեկտեմբեր 2, 2010

Աղքատ… Մեծահարուստը, Կամ Վիթխարի ՄԵԾը՝ «Փեփէ» Մուխիքա

Ցեղասպանութեան Ընկերներ. Գերմանիան Ողջակիզումէն Ոչի՞նչ Սորված է

»ՈՒԻՔԻԼԻՔՍ«ԵԱՆ ԲԱՑԱՅԱՅՏՈՒՄՆԵՐՈՒՆ ՍՏԵՂԾԱԾ ԾՈՒԽԷ ՇՂԱՐՇՆԵՐՈՒՆ ԵՏԻՆ ԻՆՉԵ~Ր ԿԸ ԾԱԾԿՈՒԻՆ

This story is FREE for you...

Leave a Reply

ԽՈՐԷՆ ԱՐՔ. ՏՈՂՐԱՄԱՃԵԱՆ՝ ՆԻՒ ՊՐԻԹԸՆԻ ՍՈՒՐԲ ՍՏԵՓԱՆՈՍ ԵԿԵՂԵՑՒՈՅ ՆՈՐ ՀՈՎԻՒ

This story is FREE for you...

Leave a Reply

Նմանատիպ Յօդուածներ

Համով Պաղպաղակ, Անհամ «Բարբարակ». Տառացի Տառադարձութեան Տառապանքը

Խորհուրդներուս Աշխարհէն…«ՏԱՐԵԴԱՐՁ»-Ս…

ԽՈՐԷՆ ԱՐՔ. ՏՈՂՐԱՄԱՃԵԱՆ՝ ՆԻՒ ՊՐԻԹԸՆԻ ՍՈՒՐԲ ՍՏԵՓԱՆՈՍ ԵԿԵՂԵՑՒՈՅ ՆՈՐ ՀՈՎԻՒ

Աղքատ… Մեծահարուստը, Կամ Վիթխարի ՄԵԾը՝ «Փեփէ» Մուխիքա

Ցեղասպանութեան Ընկերներ. Գերմանիան Ողջակիզումէն Ոչի՞նչ Սորված է