Հիմնադրութիւն

«Հայրենիք» շաբաթաթերթը սկսած է լոյս տեսնել 1899 Մայիս 1-ին, Նիւ Եորքի երկրորդ պողոտայի թիւ 628 նկուղին մէջ, 240 ամերիկեան տոլար դրամագլուխով։ 1899-1913 ժամանակամիջոցին որպէս շաբաթաթերթ լոյս տեսնելէ ետք, 1913 Յունիսին «Հայրենիք» վերածուած է երկօրեայի, մինչեւ 1915 Դեկտեմբեր 4։ Այդ թուականին «Հայրենիք» սկսած է լոյս տեսնել որպէս օրաթերթ։ 1991 թուականին, գլխաւորաբար նիւթական պատճառներով,  «Հայրենիք»ը կրկին վերածուած է շաբաթաթերթի։

Շաբաթաթերթ, երկօրեայ թէ օրաթերթ, աւելի քան հարիւր տարիներու իր կեանքով, «Հայրենիք»ը հայ մամուլի ներկայ իրականութեան մէջ հայ լրագիրներու նահապետն է։ Անոր կը յաջորդեն Պոլսոյ «Ժամանակ»ը եւ Լոս Անճելոսի «Ասպարէզ»ը, որոնց ծննդեան թուականը 1908 է։

Այս երթին զուգահեռ, «Հայրենիք» Ընկերակցութիւնը ունի պատմականացած իրագործումներու շարք մը։ 1922-1971 շրջանին «Հայրենիք» ամսագրի հրատարակութիւնը (1922-1967 ամսաթերթ, 1968-1971 եռամսեայ) սփիւռքեան հայ գրական եւ մշակութային տարեգրութեան ամենափայլուն էջերէն մէկն է։ «Հայրենիք» ամսագրի միջոցաւ մասնակի զօրաշարժի կ՚ենթարկուէր հայ ժողովուրդն ու հայ մտաւորականութիւնը, հանրային սեփականութիւն կը դառնային հասուն թէ նորահաս գրական արժէքներ, պատմաքաղաքական, ընկերային, գաղափարախօսական, յուշագրային եւ ստեղծագործական իրագործումներ։

Հայատառ այս իրագործումներու կողքին, «Հայրենիք» Ընկերակցութիւնը լոյս ընծայած է անգլիատառ հրատարակութիւններու՝ «Armenian Weekly» (1934-էն սկսեալ) եւ «Armenian Review» 1949-1978։ Վերջինիս պատասխանատուութիւնը 1978-էն ի վեր ստանձնած է ՀՅԴ Բիւրոն եւ զայն լոյս ընծայած որպէս եռամսեայ ակադեմական անգլիատառ պարբերաթերթ։

Մամլոյ այս հրատարակութիւններու կողքին, «Հայրենիք» Ընկերակցութիւնը լոյս ընծայած է նաեւ մեծ թիւով հայատառ եւ անգլիատառ գիրքեր։