ԽԱՉԱԿԻՐՆԵՐՈՒ ՕՐԵՐԷՆ ԵԿԱԾ ՀԱՅԸ

ԽԱՉԱՏՈՒՐ Ա. ՔՀՆՅ. ՊՕՂՈՍԵԱՆ
Նիս
… Երկարահասակ նիհար ներկայանալի մարդը դուրսը եկեղեցւոյ մուտքի նստարանին ﬕնակը նստած ոտքի ելաւ ու ըսաւ՝
– Շատ կ՛ուզէի ձեզ տեսնել եւ քիչ մը խօսիլ ձեզի հետ. վերջերս գիտցայ որ խաչակիրներու օրերէն ի վեր հայկական ծագում ունիմ եւ ես նոր կ՛իմանամ։ Մեծ մօրս հայրը՝ հայ եղած էր։
– Շատ ուրախ եմ. հիմա եկեղեցի պէտք է երթանք, պատարագէն ետքը կը խօսինք։
Դուռը բացինք եւ մտանք մութին մէջ լոյսը վառելու։ Մարդը ﬔր ետեւէն եկաւ ﬔղմ ձայմով երգելով եւ պատերուն ձայնալսուﬕ աքուսթիքի որակէն քաջալերուած բարձրացուց իր թաւ, պաս, պարիթոն ձայնը եւ իր գեղգեղանքը հոգեկան հաճոյք պատճառեց ինծի։
– Շատ գեղեցիկ ձայն ունիք,- ըսի, չըսէի՞, – ան եկաւ կեցաւ աւանդատան դրան մօտ։
Հասկցնել ուզեցի որ պատարագին սկսելու ենք եւ պէտք ունինք խաղաղութեան մէջ ամփոփուելու գիտնալու համար ﬔր ընելիքն ու ըսելիքը։
Չլսել ձեւացուց, եւ ﬔր դպրապետին քովերը գնաց իր գեղեցիկ ձայնը հաստատելու համար։
Հիմա այս փախուկը ճիշդ ատենը գտաւ իր դարերէն եկած հայու ծագումը յայտնելու…։
– Հաճիս այս մարդուն ազնիւ կերպով ուշադրութիւն ըրէ՛,- ըսի ընկերակցիս,- տեսակ մըն է, կ՛ըսէ թէ եկեր է իր ﬕջին դարերու խաչակիրներու օրերէն հասած հայկական իր ծագումը յայտնելու ﬔզի եւ ահաւասիկ ան կը գեղգեղէ օփերայի երգիչի վայել իր ձայնով եւ կեցեր է ﬔր երգիչներուն տեղը. հիմա, եթէ իր եւ ﬔրիններուն ձայները իրարու զարնուին՝ լափիւրինթոս պիտի
ըլլայ։ Միայն թէ պատարագը չխանգարէ ինչպէս որ ըրաւ ﬔր Սուրբ Ծնունդին օրը ձեռքին դանակ մը բռնած Նիսի եկեղեցիներէն մէկը մտած մարդը, որ ապահովութեան համար պատճառ եղած էր տաճարին պարպուﬕն, եւ արդիւնքում՝ըսած էին անհաւասարակշիռ է, ոճրագործ է ըսելու տեղ։
Անցեալ շաբաթ Ֆրանս Միւզիք ձայնասփիւռի կայանը օփերա մը սփռեց որ կը նկարագրէր Հայոց Լեւոն Լուսինեան թագաւորին օրերուն Կիպրոսի թագուհի Աննին ամուսնոյն դէմ եղած կամակերպուած ողբերգական դաւադրութեան պատմութիւնը… եւ ուրեﬓ Ֆրեմոն Հալեւիի օփերան ﬕ քանի օր առաջ Փարիզի մէջ բեմադրուեցաւ վերարժեւորելով հեղինակ Հալեւիին հռչակը ՛՛1433
vendredi avec anne d’antioche de Lusignan Princesse de Chypre՛՛ թագուհին Կիլիկիոյ ﬔր վերջին արքայ ընտանիքէն էր, Լեւոն Զ. արքային որ Փարիզ Սէն Տընիի տաճարին մէջ կը հանգչի։
Եւ հիմա ﬔր եկեղեցին պէտք է ծանօթանայ եւ տօնէ իրեն եկած հայկական ծագումով այս երգիչին դարաւոր հետաքրքրական պատմութեանը։ Ան ﬔզի հետ եկեղեցի մտաւ եւ իր սիրուն բամբ ձայնը հրամցուց ﬔզի, իսկ ﬔնք անտեղացի չըլլալէն զատ զինքը տեսակ մը մէկուն տեղը դրինք, ու ան սկիզբէն ﬕնչեւ ետք ﬔր հաւատացեալներուն ﬕջեւ նստած հետեւեցաւ պատարագին։
… Անթիլիասի Դպրեվանքի ուսանողութեանս օրերէն մէկուն Մեծի Տանն Կիլիկիոյ
Կաթողիկոսութեան Միաբանութիւնն ու դպրեվանքի աշակերտներս, հովանաւորութեամբ երջանկայիշատակ Տ. Տ. Խորէն Ա. Վեհափառին փառաւորապէս դիմաւորեցինք պատուական ու պատմական հիւր մը, որ կարծեմ Կիպրոսէն մայրավանք ժամանած էր իր իշխանական շքեղ
հանդերձանքով եւ առաջնորդուած՝ մայր տաճար ու անկէ՝ վեհարան։ Մեր այդ արքայազուն իշխանին Կիլիկիոյ հայրապետական աթոռին տուած այցը ցայսօր ﬓացած է յիշողութեանս մէջ որովհետեւ կեանքիս մէջ գոնէ անգամ մը արժանացած եմ ﬔր պատմութեան իշխաններէն մէկուն, գուցէ վերջինին յաղթանդամ հասակը տեսնելու բաղդին։
… Սուրբ հոգւոյն շնորհքներով արձակուելու պահբւն ըսի որ խաչակիրներու օրերէն հայկական ծագուﬓեր ժառանգած մէկը այսօր եկած է իր հայկական հին արմատներ ունենալու ուրախութիւնը բաժնելու ﬔզի հետ, եւ ան սկիզբէն ﬕնչեւ ետքը պատարագին ներկայ եղաւ առանց բառ մը հասկնալու արտասանուած աղօթքներէն, շարականներէն ու պատգամէն։
Հրաժեշտ առնելու ատեն հայկական ծագումով մարդը կը զրուցէր Արմանին հետ։

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*