Խաւարումը

Սօսի Միշոյեան Տապպաղեան
Երեւան

Աւագ հինգշաբթի է: Առտուընէ ներքին ձայն մը յարատեւ կը հալածէ զիս` թէ պէտք է երեկոյեան անպայման եկեղեցի երթամ եւ Խաւարումին ներկայ գտնուիմ: Հնազանդելով անոր՝ տան գործերս դասաւորեցի ու ժամը ճիշդ վեցին, մեր տան մօտ գտնուող Ս. Յովհաննէս եկեղեցին մտայ:
Հինաւուրց այս եկեղեցւոյ մէջ յատուկ խորհրդաւորութիւն մը կար: Կիներն ու աղջիկները բոլոր գլխածածքով էին: Ամչցայ նոյնիսկ, թէ ե՛ս ինչո՞ւ այդպէս զարտուղի մնացի մէջերնին:
Հոգեպարար արարողութեանց ու շարականներուն ներքոյ հոգիս խաղաղեցաւ: Խնդրե՛մ, այլեւս չըսէք, որ գրաբարը հինցած լեզու է եւ պէտք է շարականներն ու աղօթքները աշխարհաբարի վերածել` հասկնալի դարձնելու համար ժողովուրդին: Գրաբարը, ահա, ի՛ր դերին մէջն էր: Ան էր, որ միացուց մեր երկու հատուածները. եւ եթէ ես փակ աչքով ունկնդրէի այդ գեղեցիկ երգեցողութիւնը, պահ մը ո՛ւր ըլլալս պիտի շփոթէի . Հալէպի Ս. Քառասնից Մանկանց Մայր եկեղեցի՞ն, թէ Երեւանի՝ Ս. Յովհաննէսը:
Աւետարանները մէկիկ մէկիկ կարդացուեցան: Կամաց մը քովս նստող հաւատացեալ կնոջ հարցուցի, թէ հո՛ս թել կապելու սովորութիւն չկա՞յ: «Այո՛» հաստատեց . «Մենք էդպիսի սովորութիւն չունենք»: Արդէն ես ալ այդքան հաւատք չէի ընծայեր այդ թելերուն. բայց դնողներուն ալ յարգանքով կը վերաբերէի, ի վերջոյ սովորութիւն մըն էր փոխանցուած սերունդէ սերունդ: Տրցակով վերմակի թելերը կը տարուէին ու մէկ մէկ կը կապուէին, որպէսզի բացականերուն ալ բաժին հասնէին: (Մինչ օրս՝ նոյն ձեւով ալ կը շարունակուի տակաւին):
Քիչ անց, եկեղեցւոյ լոյսերը կը հանգցուին: Լրիւ խաւարում կը տիրէ ներսը: Ժողովուրդը բոլոր ծունկի կու գայ ու կը հնչէ գեղեցիկ ձայնով մը մեր բոլորին յայտնի «Ո՜ւր Ես, Մայր Իմ»ը: Ի զարմանս ինծի, ամբողջ եկեղեցին բարձրաղաղակ հեկեկանքով կը լեցուի: Գիտե՛մ, որ այդ հոգեւոր երգը յուզիչ է եւ բոլորին աչքերը կը թրջէ, բայց այսպիսի անզուսպ միաբերան լա՛ց՝ առաջին անգամ կը տեսնէի (աւելի ճիշդ՝ կը լսէի այդ խաւարումին մէջ): Համատարած ողբ: Ես իմ հոգերս մոռցայ այդ պահուն: Աստուած իմ, այս ինչքա՜ն խոր վիշտ կամ խռովք ունի իր մէջ պահած այս ժողովուրդը, որ վայրկենապէս դուրս ժայթքեց:
Ակամայ աղօթքս իր բնոյթն ալ կը փոխէ ու կը դառնայ անանձնական.
– Տէ՜ր, ողորմէ, այս խեղճացած ժողովուրդին ու «Տուր ինծի, Տէ՚ր, ուրախութիւն անանձնական…»:
Լոյսերը կրկին կը վառին, ժողովուրդը ոտքի կ՚ելլէ եւ ամէն ինչ առաջուանին նման՝ իր բնական ընթացքը կ՚ունենայ…:

 

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*