«ԵՍ ՍԷՆ ՎԱԼԱՆԹԷՆԸ ՉԵ՛Մ ՍԻՐԵՐ» ԿԱՄ ԱԼ ՝ ՈՒՐԱԽ ԲԱՐԵԿԵՆԴԱՆ


ԽԱՉԱՏՈՒՐ Ա. ՔՀՆՅ. ՊՕՂՈՍԵԱՆ

– Ես Նիսի մէջ ինքզինքս հանգիստ չե՛մ զգար, ես վիրաւորուած եմ,- ըսաւ շատախօսը…։
– Ե՞րբ, վիրաւորուեցաք, Յուլիս 14ի ահաբեկչութեան ատե՞ն։
– Ո՛չ, երկու տարի առաջ։ Նեկրեսքոյին առջեւը կեցած էի, մէկէն մոթոսիքլեթով մէկը անցաւ ու պայուսակս քաշեց։ Քիչ մը անց ուրիշ մըն ալ անցաւ ու ան ալ դրամապանակս քաշեց։ Ի՜նչ անխելք են։ Ծով գացողը հետը դրամ կ՛առնէ՞։ Ապուշները ի՞նչ պէտք ունէին պայուսակս թռցնելու։ Չէի՞ն գիտեր որ ֆրանսացիները դրամով դուրս չեն ելլեր։
– Տիկին, դուք Նեկրեսքոյէն ելած էք եւ անկիւնը կեցած էք. եւ ուրեﬓ ինչո՞ւ համար դրամ պիտի չըլլայ ձեզի հետ։
– Ֆրանսացիները իրենց հետ դրամ չեն առներ։
– Իրա՞ւ, ինչո՞ւ չեն առներ դրամ։ Առնողն ալ, չառնողն ալ կայ, ունեցողն ու չունեցողը կայ, եթէ կանայք իրենց հետ դրամ չառնէին ուրեﬓ անոնք ինչո՞ւ պիտի թռցնէին իրենց պայուսակները։
– Այո՞, ուրեﬓ՝ դո՞ւք ալ չէք գիտեր որ ֆրանսայի մէջ մարդիկ դրամով դուրս չեն ելլեր։
– Ոչ, ֆրանսայի մէջ ամէն տեսակ մարդ կայ. ամէն մարդ նոյնը չէ. դրամով ելլող ալ կայ։
– Ես այսօր կէսօրէն ետքը պարելէն չկեցայ։ Դուք պարելու չգացի՞ք։
– Ոչ, ես ինչո՞ւ պիտի երթայի պարելու։
– Որովհետեւ այսօր, Սէն Վալանթէն է։ Ես նախկին ամուսինիս հետը գացի պարելու։ … եւ հիմա, երաժշտական հաﬔրգին պիտի երթամ։ Հայր Ասինչինին սիրահարներուն համար եկեղեցւոյ մէջ ձրի հաﬔրգ կազմակերպած է։ Դուք ալ պարելու չէ՞ք գա՞ր։ Եկէ՛ք. հաճելի կ՛ըլլայ։
– Ես Սէն Վալանթէնը չե՛մ սիրեր։
– Դուք Սէն Վալանթէնը ինչո՞ւ չէք սիրեր. առէ՛ք ձեր ամուսինը եւ եկէք, լաւ կ՛ըլլայ։
– Ես ամուսին չունիմ, եօթը տարիէ ի որ կորսնցուցած եմ ամուսինս։
– Է՜, ի՚նչ կ՛ըլլայ, եկէք՛, այնտեղ մէկը կը գտնէք եւ կը պարէք։
– Ես իմ ամուսինէս զատ մէկու մը հետ չեմ պարեր։ Դուք չէ՛ք գիտեր թէ ինչ ըսել է եօթը տարի առանց ամուսինի ապրիլը։ Ամուսինս չկայ, ես չեմ կրնար ուրիշի մը հետ պարել։
– Դո՛ւք՝ Լեհի կը նմանիք։ Լե՞հ էք։
– Այո՛, բայց ես շատ շատոնց է որ Ֆրանսա կ՛ապրիմ։
– Լեհերը կրօնասէր եւ եկեղեցասէր կ՛ըլլան,- ըսի ես։
– Այո՛, ես ալ կէս մը Լեհ եմ, ես Փարիզցի եմ, բայց, հիմա հոս Նիսի մօտերը կ՛ապրիմ,- ըսաւ պարելու գացող տիկինը։
– Հայր Այսինչինի՞ն պիտի նուագէ,- հարցուցի։
– Ո՛չ, հայր Այսինչինին երգէ պիտի սիրահարներուն համար, եւ իր ընկերն ալ պիտի նուագէ։
– Երանի՜ թէ առաջ գիտնայի, ես ալ կուգայի։
– Դո՛ւք՝ ուրկէ՞ էք։
– Ես հայ եմ։
– Հայ է՞ք։ Շարլ Ազնաւուրը։ Ես Շարլ Ազնաւուրը շատ կը սիրեմ։ Ես, իր բոլոր երգերը գիտեմ. ես բոլոր հայերը շատ կը սիրեմ, ես հայերը կը պաշտեմ (J’adore les Armeniens)։ Առաջ
երբ Փարիզ կ՛ապրէի Շարլ Ազնաւուրը կը տեսնէի ամէն ուրբաթ Ժան Կուժոն փողոցին մէջ, եկեղեցի կ՛երթար (Ուրբաթ օ՞րը Ազնաւուրը կ՛երթար եկեղեցի վա՛յ, չէի գիտեր) ։ Օր մըն ալ երբ որ ան այնտեղէն կ՛անցնէր, կին մը ձայնեց ետեւէն,-
– Ես ձեզի շատ կը սիրեմ։
– Տիկին դուք զիս կ՛անհանգստացնէք,- պատասխանեց ան բարկացած։
– Պարոն, ինչո՞ւ կը բարկանաք, այս տիկինը ձեզի կ՛ըսէ ես ձեզ կը սիրեմ, եւ դուք ինչո՞ւ կը բարկանաք իր վրան։
– Որովհետեւ, տիկին, ես չեմ սիրեր որ մէկը զիս անհանգիստ ընէ,- պատասխանեց
Ազնաւուր։ Ես հայերը շատ կը սիրեմ,-Եզրակացուց տիկինը։ Է՝ լաւ։
Չկրցայ ըսել իրեն,- Տիկին, երանի թէ հայերը հոս ըլլային հիմա եւ ձեր այս ըսածները լսէին իրենց ականջներով, պիտի հաւատային ձեր ըսածին եւ շատ պիտի ուրախանային, եւ այլեւս պիտի չըսէին թէ հայերը զիրար չեն սիրեր…։
Հայերը անշուշտ թէ զիրար կը սիրեն, բայց չեն կրնար ատիկա ըսել իրարու, չեն գիտեր ըսել ձեզի պէս թէ հայերը կը սիրեն զիրար, եւ ատոր համար է որ կը կարծեն թէ հայերը զիրար չեն սիրեր. ﬔ՜ղք, քաւ լիցի։ Անշուշտ թէ ﬔնք կը սիրենք զիրար։
Հանրակառքը շարժման դնելու սպասող շարժավարը դուռը բացաւ վերջապէս, մտանք, եւ պարելու գացող տիկինը ըսաւ թէ պարելու կ՛երթայ այն եկեղեցին (Այսինքն՝ սրահը) ուր Հայր Այսինչինին ձրի պարահանդէս կազմակերպած է սիրահարներուն համար Սէն Վալանթէնի առիթով։
(Il… chantera pour les amoureux).

 

1 Comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*