ԵԹՈՎՊԻԱՀԱՅ ԵՐԱԺՇՏԱԳԷՏ ՆԵՐՍԷՍ ՆԱԼՊԱՆՏԵԱՆԻ ՆՈՒԻՐՈՒԱԾ ՆՈՒԱԳԱՀԱՆԴԷՍ

Լուսանկար՝ Օտէ Քրասքեանի

Հոծ բազմութիւն մը, ներկայ եղաւ Եթովպիահայ երաժիշտ Ներսէս Նալպանտեանի յիշատակին կազմակերպուած նուագահանդէսին, որ տեղի ունեցաւ Փետրուար 19-ի երեկոյեան, Ուաթըրթաունի (Մասաչուսէց) «Մովսէսեան» սրահին մէջ, կազմակերպութեամբ Հայ Մշակոյթի Բարեկամներու Հիմնարկին (Friends of Armenian Culture Society):
Բացումը կատարեց, սոյն հիմնարկի գործավար Արմինէ Միրզապեկեան, որ շեշտեց թէ այս օրուան հանդիսութիւնը իւրայատուկ է, եւ կը ներկայացնէ փոքրամասնութեան մը ազդեցութիւնը, իր բնակած երկրէն ներս: Միրզապեկեան շեշտեց թէ երաժիշտ Ներսէս Նալպանտեան ներդրում ունեցած է Եթովպիոյ երաժշտութեան բնագաւառէն ներս: Նաեւ, ան շնորհակալութիւն յայտնեց Նալապանտեանի ընտանեկան պարագաներուն, որոնք ժամանած էին Մոնրէալէն, Թորոնթոյէն եւ Օհայոյէն, ներկայ ըլլալու այս հանդիսութեան: Այս առթիւ, աւարտին խօսք առաւ Նալպանտեանի զաւակը՝ Յարութը, որ շնորհակալութիւն յայտնեց ներկաներուն եւ յատկապէս Արմինէ Միրզապեկեանին, որ քանի մը տար առաջ պատահմամբ Ուաշինկթընի մէջ, երբ «թաքսի»ով մը մեկնէր հանդիպումի մը, եթովպիացի շարժավարին հետ զրոյցի մը ընթացքին, ի յայտ եկած էր թէ Նալպանտեան մեծ հռչակ սփռած էր, իր բնակած երկրէն ներս:
Օրուան բանախօսն էր Պորիս Աճեմեան, որ ժամանած էր Փարիզի Պօղոս Նուպար գրադարանէն, փոխանցելու համար յաւելեալ տեղեկութիւններ Ներսէս Նալպանտեանի մասին:
Ան տեղեկացուց թէ Ներսէս Նալպանտեան ծնած է Այնթապ 1915-ին, եւ ընտանիքը կրցած է խոյս տալ Հայոց Ցեղասպանութենէն, փոխադրուելով Հալէպ: Երաժշտութիւն ուսանած եւ դասաւանդած, Ներսէս իր հօրեղբօր՝ Գէորգի ցուցմունքներուն հետեւելով, 1938-ին գաղթած է Եթովպիա, ղեկավարելու համար կայսեր Հայլէ Սելասիէի «Քառասուն Մանուկներ»ու (Arba Lijoch) խումբը, յատկապէս բաղկացած փողահարներէ:
1924-ին, Երուսաղէմ այցելութեան ժամանակ կայսեր Հայլէ Սելասիէ, ընբոշխնած էր այս քառասուն որբերուն երաժշտութիւն եւ տպաւորուած, որոշած էր որդեգրել:
Պորիս Աճեմեան յաւելեալ տեղեկութիւններ փոխանցելով, յայտնեց թէ Ներսէս Նալպանտեան, այս նուագախումբը ղեկավարելու կողքին, նաեւ ստանձնած էր բարձր պաշտօններ, ստանձնելով պետական երաժշտանոցէն ներս բանալի պաշտօններ եւ ապա, յատուկ հանդիսութեամբ մը, եւ Հայլէ Սելասիէի հրամանով, Նալպանտեան ստացած է Եթովպիական հպատակութիւն:
Աճեմեան ընդհանուր ակնարկ մը փոխանցելով Եթովպիահայ գաղութին մասին, տեղեկացուց թէ, նախքան Հայոց Ցեղասպանութիւնը, արդէն իսկ հայ վաճառականներ ժամանած էին Ատտիս Ապեպա: 1920-ականներուն, Եթովպիոյ հայութեան թիւը գերազանցած է 1200-ը:
Աճեմեանի զեկուցումէն ետք, ելոյթ ունեցաւ Either Orchestra խումբը, որ ներկայացուց բազմաթիւ կտորներ, որոնց կարգին յատկապէս Համա-Ափրիկեան Միութեան քայլերգը, որուն հեղինակն է նոյնինքն Նալպանտեանը:
Վերոյիշեալ խումբին ղեկավար՝ Ռաս Կերշըն յաւելեալ տեղեկութիւններ փոխանցեց ներկայացուած գործերուն մասին: Ան նշեց թէ Նալպանտեան մեծ ներդրում ունեցած է երաժշտութեան բնագաւառէն ներս, եթովպիական կշռոյթն ու արդի ճազ երաժշտութեան երանգները ներմուծելով եւ նոր ստեղծագործութիւններ կատարելով:
Նալպանտեանի զաւակներուն հրաւէրով, 2004-ին Either Orchestra խումբը այցելած էր Եթովպիա եւ քանի մը ելոյթներ ունեցած:
Կերշընի կողքին, ելոյթ ունեցան սրնգահար Մարք Զելեսքի, դաշնակահար Կիլսըն Շաշլիք, հարուածային գործիքներու մասնագէտներ՝ Վիչենթէ Լըպրոն եւ Ճէք Սմիթ, թաւջութակահար Ռիք ՄըքԼաֆլին, եւ փողահարներ՝ Թոմ Հալթըր, Տան Ռոզընթալ, Ժոել Եննիոր եւ Չարլի Քոլհասը: Հիւրաբար բեմ բարձրացան Պրուք Թեսֆայէ, Ռոնըլտ Մըրֆի, Մանոլօ Մայրենա եւ Սերենա Չորպաճեան: Այս վերջինը երգեց Կոմիտաս Վարդապետի «Քելէ Քելէ»ն:
Աւարտին կատարուեցաւ հիւրասիրութիւն:

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*