ԿԵԴՐՈՆԱԿԱՆՑԻ ԱՐՄԵՆԱԿ ՄԵՐԺԱԾ Է ԼՈՒՍԱՆԿԱՐՈՒԻԼ

Մեծ անուանց ներքեւ յաճախ պզտիկ բաներ կը պահուին:
Յակոբ Պարոնեան, երգիծաբան եւ լրագող, 1843-1891

Փետրուարի արեւը գարնան աւատաբեր էր այսօր: Թաղարներու մէջ սերմեր ցանեցի: Լոլիկի եւ դդումի տեսակներու տնկիներ պիտի բուսնին, եթէ խենթ մարտը եւ յաջորդող օրերը չսառեցնեն հողը եւ ջուրը:
Հողի եւ արեւի հետ կը զրոյցէի, երբ հասան Կեդրոնականցին եւ Էլպիսը: Հազիւ պարտէզէս ներս ոտք դրած, Կեդրոնականցին բարբառեցաւ.
– Աւելի լաւ է քեզի պէս հող փորել, սերմեր դնել, քան ընդունելութեան եւ հանդէսի երթալ: Չես տեսներ, չես լսեր եւ չես անհանգստանար: Երանելի ես:
– Թեւերդ սօթտէ եւ ինծի օգնէ: Մի՛ պատմեր ծուռ հայելիիդ մէջ տեսածներդ,- ըսի Արմենակին, որ եկած էր իր տրտունջներուն ձայնակցող գտնելու:
Թէեւ Արմենակի հայելին ծուռ չէ: Կամաւոր կամ հոգեբանական կոյր չէ:
– Երէկ մեր թաղամասի Կեդրոնը ընդունելութիւն կար, «բարեկամութեան բաժակ»ի մը շուրջ: Տեսակ-տեսակ ընտրութիւններու նախօրեակ է: Աթոռակալներ, աթոռասէրներ, խոստումներու ասպետներ, իրականութիւնը շպարողներ եւ առիւծի պոչին վրայ թառած հերոսացող ճանճը յիշեցնողներ զիրար կը հրմշտկէին:
– Ինչո՞ւ լաւ աչքով չես նայիր: Մարդիկ զիրար կը տեսնեն: Կը լուսաբանուին:
– Մակա՛ր, միամիտ մի՛ ըլլար: Շատեր եկած էին կարեւորութիւն տալու համար իրենք իրենց, որովհետեւ «ինծի քուէարկեցէ՛ք» ըսող հիւրին ձեռքը պիտի թօթուէին եւ անոր հետ պիտի լուսանկարուէին: Արեւելքցի բարեկամդ, Սարգիսն ալ եկած էր, հիմա Սերժ է, տիկինը արդէն Լիլիան էր: Տեսայ որ կը խօսէր լուսանկարող թղթակիցին հետ:
– Ուրեմն Սագոն կարեւոր անձ է, թղթակիցը հարցազրոյց կ’ընէր իրեն հետ:
– Ի՜նչ հարցազրոյց: Ինք կը բողոքէր թղթակիցին, որ նախորդ հանդիպման խմբանկարին մէջ իր գլխուն եւ մարմնին կէսը միայն կար: Թղթակիցը, որ ինչպէս կ’ըսեն, լեզուն գրպանը չէր դրած, բացատրեց, որ հիւրին հետ լուսանկարուելու փափաք ունեցողները այնքա՜ն շատ են, որ պիտի ստիպուի բոլորին պատկերները կէսի վերածել:
– Սրամիտ է եղեր այդ լրագրողը,- ըսի:
– Այդքանով չբաւարարուեցաւ: Բարկացած ըսաւ, թէ ինք կանչուած էր հիւրը նկարելու եւ ոչ անոր շուրջ խմբուող անծանօթ անանունները: Դժգոհ Սագոն լրագրողին ըսաւ, որ թերթին նուիրատուութիւն կ’ընէ, եթէ հռչակաւոր հիւրին հետ իր պատկերը դնէ թերթին մէջ:
– Ի՞նչ պատասխանեց թղթակիցը,- հարցուցի:
– Ան ըսաւ, որ նկարը պիտի չդնէ թերթին մէջ, բայց աւելի հետաքրքրական պիտի ըլլայ հանրային բարոյականութեան համար իր առաջարկը հրատարակել:
– Արմենա՛կ, կը կարծես լրագրողը Սագոյին առաջարկը կը տպէ:
– Չեմ կարծեր, ընթերցող չկորսնցնելու հոգ ունի թերթը:
– Կարեւոր անձին հետ նկարուողներուն հետ դուն ալ շարքի կեցա՞ր,- հարցուցի Արմենակին:
– Անկարեւորութիւնս գիտեմ, կիսագլուխ նկարուողներուն համրանքը չաւելցնելու համար:
Դեռ ուրիշ բաներ ալ կրնար ըսել գիտակից Կեդրոնականցին, եթէ Էլպիսը եւ Մակարուհին պատուհանէն ձայն չտային, որ սուրճը պատրաստ է, պէտք չէ պաղի:
Մտածեցի, որ երեւելիութեան համար ինչե՜ր պաղած են եւ կը պաղին, ինչպէս ողջմտութիւնը եւ ծիծաղելիութեան սարսափը: Սագօ-Սերժը «մեծ անուանց» ցանկին վրայ չէ, բայց ցանկութիւնը ունի, ինչպէս միւսները:
Մեկնումի պահուն թղթիկ մը սահեցուցի Կեդրոնականցիի ձեռքին մէջ, որուն վրայ արձանագրած էի իմաստուն Յակոբ Պարոնեանի խօսքը. «Մեծ անուանց ներքեւ յաճախ պզտիկ բաներ կը պահուին»:

Մակար ի Գաղիա

Փետրուար 16, 2017

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*