«ԿԱՌԱՎԱՐՄԱՆ ՀԱՄԱԿԱՐԳԻՆ ԴԷՄ ԼԻՆԵԼԸ ՉԻ ԿԱՐՈՂ ԿԱՌԱՎԱՐՄԱՆ ԳՈՐԾԸՆԹԱՑԻՆ ՉՄԱՍՆԱԿՑԵԼՈՒ ՊԱՏՃԱՌ ԴԱՌՆԱԼ» ԿԸ ՅԱՅՏՆԷ ԱՐՑԱԽԻ Հ.Յ.Դ.-Ի ՆԵՐԿԱՅԱՑՈՒՑԻՉ՝ ԴԱՒԻԹ ԻՇԽԱՆԵԱՆ

Յունուար 17-ին, տեղի ունեցած Արցախի Ազգային ժողովի արտակարգ նիստին, ընդունուեցաւ Արցախի Հանրապետութեան սահմանադրութիւնը հանրաքուէի դնելու մասին օրէնքը՝ 20 թեր, 7 դէմ, 1 ձեռնպահ քուէներու յարաբերակցութեամբ:
Նախագիծին թեր քուէարկած են «Հայրենիք» եւ «Ժողովրդավարութիւն» խմբակցութիւնները, դէմ` Հ.Յ.Դ. եւ «Վերածնունդ» խմբակցութիւնները: «Շարժում-88» խմբակցութիւնը ձեռնպահ մնացած է:
Այս առթիւ, կը հրատարկենք հարցազրոյց մը, կատարուած Արցախի Հ.Յ.Դ.-ի օրգան «Ապառաժ»ին (Լուսինէ Թեւոսեան) Հ.Յ.Դ. Արցախի Կեդրոնական Կոմիտէի ներկայացուցիչ, եւ Ազգային Ժողովի Հ.Յ.Դ. խմբակցութեան ղեկավար Դաւիթ Իշխանեանի հետ:

Հ/ Հ.Յ.Դ. դէմ քուէարկեց Սահմանադրութեան նոր նախագծին: Կառոյցի ներկայացրած ո՞ր առաջարկների ընդունման դէպքում դուք կողմ կը քուէարկէիք:

Պ/ Երեք կարեւոր սկզբունքներ կան, որոնցմով մենք առաջնորդուել ենք ամբողջ այս մէկ տարուայ ընթացքում, երբ ի յայտ եկաւ Սահմանադրական բարեփոխումների գործընթացը:
Մեր պատկերացումներով` այն, ինչ որ պէտք է տեղի ունենար, չպէտք է սահմանադրական կարգի խարխլման որոշակի երեւոյթներ պարունակէր:
Ազգային նպատակների իրականացման ճանապարհին մենք չպէտք է որոշակի կասկածներ յարուցենք, պէտք է Սահմանադրութեամբ է՛լ աւելի ամրապնդենք մեր ազգային նպատակները:
Ժողովրդավարական սկզբունքներից նահանջ չպէտք է արձանագրուի, եւ նոր Սահմանադրութիւնը պէտք է հանդիսանայ ժողովրդավարական սկզբունքների խորացման հիմք:
Վերը նշուած սկզբունքներից ելնելով` Հ.Յ.Դ. կառոյցը իր սկզբունքային եւ առանցքային պահանջների մէջ ի սկզբանէ նախանշել է հինգ կէտեր եւ հինգ ուղղութիւններ` Սահմանադրութեան ներածական բաժին, կառավարման համակարգ, համաժամանակեայ ընտրութիւններ, տեղական ինքնակառավարում եւ երկրի տարածքային ամբողջականութեան ամրագրում:
Ե՛ւ դիտարկումների, ե՛ւ առաջարկութիւնների ներածական բաժնում, ինչպէս նաեւ տեղական ինքնակառավարման բաժնի վերաբերեալ որոշ առաջարկներ ընդունուեցին:

Սակայն հիմնականում չընդունուեցին երկրի կառավարման համակարգին եւ համաժամանակեայ ընտրութիւններին վերաբերող դրոյթները, ինչին մենք դէմ ենք: Իսկ երկրի սահմանների ամրագրման հարցում մենք աւելի արմատական առաջարկ ունէինք: Արցախեան հիմնահարցի հետ առնչուող այդ կէտը պէտք է իր ամբողջական ամրապնդումն ունենար նաեւ Սահմանադրութեան մէջ` որպէս հիմնական կէտ եւ հիմնական դրոյթ:
Ի սկզբանէ Հ.Յ. Դաշնակցութիւնը կողմնակից էր երկրի կառավարման խորհրդարանական համակարգին, որը նկատւում է որպէս ժողովրդավարութեան սկզբունքներին աւելի համահունչ համակարգ:
Մեր համոզմամբ` այս նախագծով արձանագրւում է ժողովրդավարական սկզբունքների նահանջ:

Հ/ Արցախի սահմանադրութեան նախագծին կողմ քուէարկեցին իշխանութեան մաս կազմող միւս երկու ուժերը: Դաշնակցութիւնը, մաս կազմելով հանդերձ, դէմ քուէարկեց Սահմանադրութեանը: Կարո՞ղ է դա արդեօք Հ.Յ.Դաշնակցութեան համար ընդդիմադիր դառնալու նախադրեալ լինի:

Պ/ Շատ զարմանալի եւ արհեստական մի մթնոլորտ է ձեւաւորուել իշխող համակարգի եւ քաղաքական որոշ ուժերի մօտ, որ Հ.Յ.Դաշնակցութիւնը, Սահմանադրութեանը դէմ քուէարկելով, որդեգրելու է ընդդիմութեան դաշտ գնալու ճանապարհը: Սա անտրամաբանական է: Թէեւ Դաշնակցութիւնը միշտ էլ կողմնակից է եղել խորհրդարանական կառավարման համակարգին, սակայն, ներկայ` գործող կիսանախագահական համակարգը Դաշնակցութեանը չի սահմանափակել իշխանութեան հետ ժամանակին համագործակցելու, իշխանութեան մէջ լինելու եւ իշխանութեան լիարժէք մաս կազմելու հանգամանքին: Կառավարման համակարգին դէմ լինելը չի կարող կառավարման գոծընթացին չմասնակցելու պատճառ դառնալ: Մենք կիսանախագահական համակարգում մասնակցել ենք այս կամ այն ընտրութիւններին եւ կարողացել ենք որդեգրել քաղաքական ուղեգիծ, որի արդիւնքում արդիւնաւէտ համագործակցութիւն ենք ունեցել իշխանութիւնների հետ: Զարմանալի է, որ ներկայ դրութեամբ շահարկւում է Հ.Յ.Դաշնակցութեան դիրքորոշումը, որն, ըստ մեզ, հետապնդում է ոչ ազնիւ քաղաքական նպատակներ:
Բնականաբար, այս նախագիծը դրուելու է ժողովրդական հանրաքուէի: Մենք եւս մեր տեսակէտը փորձելու ենք դարձնել ժողովրդի սեփականութիւն` Արցախին բնորոշ ժողովրդավարական սկզբունքների հիման վրայ: Ժողովրդի կամքը միշտ էլ ընդունելի է եղել մեզ համար: Անցկացուելիք հանրաքուէի արդիւնքները եւս ընդունելի են լինելու. ժողովուրդը դատաւոր:
Մեզ համար, որպէս ժողովրդավարութեան ջատագով եւ սկզբունքային կողմնակից, ժողովրդի կողմից ցուցաբերած կամքը լինելու է ուղենիշ:

Հ/ Որո՞նք են լինելու Հ.Յ.Դաշնակցութեան յետագայ քայլերը:

Պ/ Բնականաբար, մենք պէտք է առաջին իսկ քայլերով մեր համակուսակցական եւ համակիր շրջանակներում որոշակի աշխատանք տանենք, նաեւ` այն քարոզչական աշխատանքը, որ ենթադրում է մեր կեցուածքի եւ դիրքորոշման դրսեւորումը: Մեր դիրքորոշման դրսեւորման արդիւնքում մենք պէտք է կարողանանք այդ ամէնը հասու դարձնել նաեւ մեր հասարակութեանը:

Հ/ Վերջերս հրապարակուած սոցիոլոգիական հարցումների արդիւնքների մէջ մենք ականատես եղանք, որ Հ.Յ.Դ. Արցախի կառոյցի դաշնակցականների 80 տոկոսից աւելին երկրի կառավարման համակարգը պատկերացնում են նախագահական կառավարման համակարգի մէջ: Ինչպե՞ս կը մեկնաբանէք:

Պ/ Թոյլ տուէք չհամաձայնուել: Հրապարակուած արդիւնքները կասկածանքի եւ թերահաւատութեան առիթ են տալիս: Մենք լաւ ենք ճանաչում մեր կուսակցական ընկերներին եւ համակիր շրջանակներին: Մենք գիտենք, թէ մեր ընդհանուր գործունէութիւնը եւ ազդեցութեան ոլորտն ինչպիսինն է:
Մենք քարոզչական աշխատանք ենք ծաւալելու համապատասխան ձեւաչափով մեր տեսակէտները հասարակութեան սեփականութիւնը դարձնելու համար:
Այդ բոլորը առաջիկայ օրերի քննարկումների խնդիր է, որին ձեռնամուխ կը լինի Հ.Յ.Դ. Արցախի Կենտրոնական կոմիտեն` ստեղծելով համապատասխան «մեքանիզմ»: Մենք մեզ համար կ՚ուրուագծենք մեր ճանապարհային քարտէսը:

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*