Հաւատքի Մարդը` Բիւզանդ Թորիկեան

Վերջերս նշուեցաւ քառասունքը վաստակաւոր Հ.Մ.Ը.Մ.-ական Բիւզանդ Թորիկեանի: Այս առթիւ, լոյս կ՛ընծայենք Հ.Մ.Ը.Մ.-Ի Կեդրոնական Վարչութեան ատենապետ Գառնիկ Մկրտիչեանի դամբանականը:

Դժուար է հաւատալ, որ Բիւզանդ Թորիկեանը ոչ եւս է:
Դժուար է ընդունիլ, որ Հ.Մ.Ը.Մ.-ական աթլեթ, վարչական, դաստիարակ եւ պատմագիր Բիւզանդ Թորիկեանը մեզի հետ պիտի չըլլայ այլեւս:
73 տարուան միութենական ծառայութենէ ետք, Բիւզանդ Թորիկեանը շատ պիտի փնտռենք միութենական իր արժանիքներով ու փորձառութեամբ:
Երեւոյթ էր մեր երէց եղբայրը, Հ.Մ.Ը.Մ.-ի Մերձաւոր Արեւելքի Շրջանային վարչութեան եւ ապա Կեդրոնական վարչութեան երկար տարիներու պատասխանատու անդամը: Իսկ երեւոյթները միշտ չէ, որ կը կրկնուին:
Բիւզանդ Թորիկեան իր գիտակից կեանքը ապրեցաւ Հ.Մ.Ը.Մ.-ին հետ, Հ.Մ.Ը.Մ.-ին համար: Ան հասակ առաւ Հ.Մ.Ը.Մ.-ի առաջին սերունդի ներկայացուցիչներու անմիջական շունչին տակ, գործակցեցաւ երկրորդ եւ երրորդ սերունդներուն հետ եւ, ահա, կեանքէն կը հեռանայ միութեան դրօշը միութեան չորրորդ սերունդին յանձնած ըլլալու խղճի հանգստութեամբ:
Չորս սերունդի հետ այս ծանօթութիւնը եւ գործակցութիւնը աննախընթաց երեւոյթ է Հ.Մ.Ը.Մ.-ի պատմութեան մէջ: Պատմութեան մէջ պատմութի՛ւն է ինքնին, որ այս պարագային գրուած է հաւատքով, համոզումով, անշահախնդիր աշխատանքով եւ յոգնութիւն չճանչցող մարդու կամքով:
Հաւատքի մարդ էր Բիւզանդ Թորիկեան:
Հայութեան հանդէպ իր հաւատքն էր, որ պատանի տարիքին զինք առաջնորդեց Հ.Մ.Ը.Մ.-ի շարքերը:
Հայ երիտասարդութեան հանդէպ հաւատքն էր, որ զինք նետեց մարզադաշտեր, ձմրան ցուրտին թէ ամրան տաքին, աթլեթի խաղեր կազմակերպելու, ԼԵՎԱՄ-ի մարզախաղեր յաջողցնելու համար:
Մեր հաւաքական ուժին հանդէպ հաւատքն էր, որ Բիւզանդ Թորիկեանը մղեց Հ.Մ.Ը.Մ.-ի մասնաճիւղ հիմնելու Ժունիէի մէջ, Հ.Մ.Ը.Մ.-ական գործ կատարելու Պէյրութի մէջ ու ապա` Հ.Մ.Ը.Մ.-ի համագաղութային կառոյցի կազմակերպման եւ գլխաւորման աշխատանքին լծուելու աշխարհով մէկ:
Մեր անկատար իղձերուն հանդէպ հաւատքն էր, որ Բիւզանդ Թորիկեանը Հ.Մ.Ը.Մ.-ի գերագոյն պատասխանատուութեան վրայ պահեց 22 տարի շարունակ` իբրեւ ղեկավարող, համադրող եւ առաջնորդող դէմք: Մէկը, որ վայելեց բոլորին անսակարկ յարգանքը, սէրն ու ակնածանքը:
Եւ դեռ, հայ գիրի եւ գրականութեան հանդէպ հաւատքն էր, որ Բիւզանդ Թորիկեանին կեանքը տեւական ծառայութիւն մը դարձուց Հ.Մ.Ը.Մ.-ական մամուլին ընդհանրապէս եւ «Մարզիկ» պաշտօնաթերթին` յատկապէս: Գաղափարակա՛ն ծառայութիւն, կրթող ու դաստիարակող ծառայութիւն:
Այո՛, անսպառ հաւատքի մարդն էր Բիւզանդ Թորիկեան: Հաւատք մը, որ իր ներշնչումը կ’առնէր Հ.Մ.Ը.Մ.-ի շարքերէն, Հ.Մ.Ը.Մ.-ի ազգային-բարոյական արժէքներէն, անցեալէն ու ներկայէն, մէկ խօսքով` Հ.Մ.Ը.Մ.-ի պատմութենէն:
Ճիշդ այդ պատճառով ալ, հաւատքի մարդ ըլլալու բերումով, ան յատուկ սէր եւ կապուածութիւն ունեցաւ պատմութեան հանդէպ, ինչ որ զինք մղեց գրելու Հ.Մ.Ը.Մ.-ի պատմութիւնը եւ կորուստէ փրկելու ազգային հարստութիւն մը, որուն արժէքը անգնահատելի է:
Արդարեւ, Բիւզանդ Թորիկեան գրե՛ց ու ապրեցուց Հ.Մ.Ը.Մ.-ի մեծերը, «Նահատակ ցեղի անմահները», բայց ինք, իր մեծութեամբ, մնաց պարզ ու խոնարհ: Երբեք խտրութիւն չդրաւ մեծ ու փոքր գործերուն միջեւ:

Բիւզանդ Թորիկեան գրե՛ց ու պատմեց Հ.Մ.Ը.Մ.-ի մեծագործութիւնները, յաջողութիւնները, բայց երբեք չխօսեցաւ իր կատարածին ու վաստակին մասին: Միշտ մնաց լուսարձակներէ եւ ծափահարութիւններէ հեռու:
Բիւզանդ Թորիկեան գրե՛ց ու միութենական արժէքներ լուսարձակի տակ առաւ` ինք մնայուն պաշտպանը ըլլալով այդ արժէքներու կիրարկման` համեստութեան, անշահախնդրութեան, եղբայրասիրութեան եւ հայրենասիրութեան:
Բիւզանդ Թորիկեան գրեց եւ անմահացուց Հ.Մ.Ը.Մ.-ը` միշտ հաւատարիմ ծառան մնալով անմահներու այն սերունդին, որ այս միութիւնը կանգուն եւ հզօր պահեց 98 տարի:
Իսկապէս երեւոյթ էր Բիւզանդ Թորիկեան: Հ.Մ.Ը.Մ.-ի շրջուն համայնագիտարանն էր ան, պատմութեան շտեմարանը եւ արխիւներու հարուստ գանձարանը: 33 տարի առաջ ան կը գրէր իր նշանաւոր մէկ յօդուածը` «Ո՞վ պիտի գրէ Հ.Մ.Ը.Մ.-ի պատմութիւնը» վերնագիրով: Այսօր, 33 տարի ետք, հարցումը կը վերադարձնենք մեր վաստակաշատ եղբօր` ըսելով, թէ քեզմէ ետք ո՞վ պիտի գրէ Հ.Մ.Ը.Մ.-ի պատմութիւնը, սիրելի՛ Բիւզանդ Թորիկեան:
Յարգելի՛ սգակիրներ,
Հասած է հրաժեշտի դժուար պահը, երբ մեր վերջին յարգանքը ընծայելէ ետք` վարձքդ կատար պիտի ըսենք եղբօր մը, որուն բովանդակ կեանքը եղաւ անսակարկ ծառայութիւն, նուիրում եւ զոհաբերութիւն` Հ.Մ.Ը.Մ.-ին եւ այն բոլոր արժէքներուն, զորս Հ.Մ.Ը.Մ.-ը կը դաւանի:
Մենք հրաժեշտ կու տանք Բիւզանդ Թորիկեանին, սակայն ան հրաժեշտ չի տար մեզի: Իր յիշատակներով, պատգամներով եւ կենդանի օրինակով ան կը մնայ մեզի հետ, մեր մէջ` իբրեւ ուղեցոյց եւ առաջնորդ Հ.Մ.Ը.Մ.-ական իրաւ գործի, Հ.Մ.Ը.Մ.-ական տիպա՛ր մարդու:
Այս տխուր առիթով, յանուն Հ.Մ.Ը.Մ.-ի Կեդրոնական վարչութեան, կու գանք խոնարհելու Բիւզանդ Թորիկեանի անթառամ յիշատակին դիմաց եւ Հ.Մ.Ը.Մ.-ի մեծ ընտանիքին անունով մեր ցաւակցութիւնները կը յայտնենք եղբօր ընտանեկան պարագաներուն, հարազատներուն եւ տասնամեակներու ընթացքին անոր գործակից եղբայրներուն եւ քոյրերուն:
Հ.Մ.Ը.Մ.-ի Կեդրոնական վարչութիւնը խոր կսկիծով կը սգայ անոր մեծ կորուստը եւ աշխարհասփիւռ իր 107 մասնաճիւղերուն համար կը յայտարարէ եօթնօրեայ սուգ:
Երթդ բարի՛, եղբա՛յր Բիւզանդ:
Հ.Մ.Ը.Մ.-ը միշտ պիտի յիշէ քեզ:

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*