ԱՍՏՈՒԱԾԱՇՈՒՆՉԻ ՏՊԱԳՐՈՒԹԵԱՆ 350-ԱՄԵԱԿԻ ՆՇՈՒՄ ԵՒ ՀՆԱՏԻՊ ՍՈՒՐԲ ԳԻՐՔԵՐՈՒ ՑՈՒՑԱՀԱՆԴԷՍ ԹԱՒՐԻԶԻ ՄԷՋ

5

ԹԱՒՐԻԶ.- Ատրպատականի Ազգային Առաջնորդարանը յատուկ հաղորդագրութեամբ մը կը տեղեկացնէ թէ, Ուրբաթ, Դեկտեմբեր 9-ի երեկոյեան, Ազգային Առաջնորդարանի «Էմիլ Յակոբեան» դահլիճին մէջ, Աստուածաշունչին հայերէն տպագրութեան 350-ամեակին առիթով տեղի ունեցաւ իւրայատուկ դասախօսութիւն, որուն յաջորդեց նաեւ հնատիպ Սուրբ Գիրքերու ցուցահանդէս: 350-ամեակի առիթէն օգտուելով, Ազգային Առաջնորդարանի հնատիպների հաւա-քածոյին մէջ գտնուող հնագոյն 8 Ճաշոցներուն ուսումնասիրութիւնը կատարած էր Ատրպատականի Հայոց Թեմի Առաջնորդ՝ Գերշ. Տ. Գրիգոր Եպս. Չիֆթճեան, զոր սահիկներու ցուցադրութեամբ ներկայացուց մտաւորականներու խմբակին:23
Մշակութային բարձր արժէք ներկայացնող հնատիպ հաստափոր սուրբ մատ-եաններու իւրայատուկ բոյրով օծուն դահլիճին մէջ, երեկոյի բացման խօսքը կատարեց Ռիթա Նազարբէգեան: Ոսկան Երեւանցիի կողմէ 1666 թուին, Ամստերտամի մէջ իրականացուած Աստուածաշունչի հայերէն տպագրութեան անդրադառնալով, ան ըսաւ. «Գիրքը տպուեցաւ իր ժամանակին համար բաւական մեծ՝ 5000 տպաքանակով, էջերուն քանակը 838։ Այդ շքեղ եւ պատկերազարդ գրքին լոյս ընծայումով հայերը ունեցան իրենց ազգային լեզուով տպագրուած Աստուածաշունչը։ Ոսկան Վարդապետ Երեւանցին (նաեւ Ոսկան Ջուղայեցին) ծնած է 1614 թուին, Իրանի Նոր Ջուղայի մէջ։ Ի յիշատակ ծնողներու նախկին բնակավայրին կոչուած է Երեւանցի։ Հայերէն առաջին Աստուածաշունչին տպագրութեամբ Ոսկան Վարդապետը մատուցած է վիթխարի ծառայութիւն։ Միշտ բարձր գնահատուած է անոր վաստակը հայ մշակոյթի պատմութեան, նաեւ հայ ազգի մտաւոր զարգացման մէջ։ Հայ տպագրութեան երախտաւորը
վախճանած է 1674 թուին Մարսէյլի մէջ»: 67Բացման հակիրճ բայց
բովանդակալից խօսքը ան աւարտեց Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոս Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Արամ Ա. Վեհափառ Հայրապետի բառերով. «Արդարեւ, եթէ Մեսրոպ Մաշտոց ու Սահակ Հայրապետ 5-րդ դարուն Աստուծոյ խօսքը հայացուցին ստեղծելով մեր պատմութեան Ոսկեդարը, ապա, Ոսկան Վարդապետ ձեռագիրներու փոշիներուն տակ մնացած Աստուածաշունչը մատչելի, տեսանելի ու շօշափելի դարձուց մեր ժողովուրդին»։
Առաջնորդ Սրբազանը իր դասախօսութեան սկսելով, ներկայացուց այն վիթխարի մշակութային հարստութիւնը, որուն տէրն է Ատրպատականցի հայը, ձեռագրերու եւ հնատիպ հազուագիւտ հատորներու հաւաքածոյով: Իր աշխատանքը սահմանափակելով միայն 8 Ճաշոցներու ուսումնասիրութեան շրջագծին մէջ, Սրբազանը մէկ առ մէկ սահիկներու ընկերակցութեամբ բացատրեց անոնց ներկայ իրավիճակը, դարերու ընթացքին կատարուած վերանորոգութեան աշխատանքները, ինչպէս նաեւ ինկած էջերուն փոխարէն աւելցուած ձեռագիր անգին էջերը:
Դասախօսութեան հիմնական մասը կը կազմէր այն յիշատակարաններուն ներկայացումը, որոնք թէ՛ նուիրատուներուն կողմէ ձեռագրով արձանագրուած են Ճա-շոցներուն մէջ, թէ՛ պատահական անձերու կողմէ տարբեր էջերու մէջ գրուած են իբրեւ յիշատակ: Երբեմն դժուար վերծանելի անձնանուններ, տեղանուններ եւ մաշած տողեր Սրբազանը արտագրած էր Ճաշոցներէն, որոնցմէ իւրաքանչիւրը Ատրպատականի տարբեր գաւառներու եւ գիւղերու մէջ օգտագործուած էր եւ ապա հանգրուանած Թաւրիզ:
Դասախօսութենէն ետք հարցումներու առիթ տրուեցաւ ներկաներուն, որոնց լուսաբանական պատասխաններ տուաւ Սրբազան Հայրը: Այս պատմութեան շօշափելի հարստութիւններուն մօտենալով, ներկաները ըմբոշխնեցին սուրբ գրքերուն եւ անոնց ձեռագիր էջերուն ու յիշատակարաններուն փոխանցած մշակութային զգացմունքը:

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*