ՀՐԱՇՔ – ՀՐԱՇԱԼԻ

hrashkՍօսի Միշոյեան-Տապպաղեան
Մեր օրերուն ալ հրաշքներ կը պատահի՞ն, թէ այդ գերբնական երեւոյթին կը հանդիպինք միա՛յն սուրբ գրային մեկնութիւններուն մէջ՝ Յիսուսի հրաշագործութիւններուն ընդմէջէն:
Դիմատետրի բարեկամներէս մէկը իր էջին մէջ գրած էր. «Ժողովո՛ւրդ, վերը Աստուած կայ, աղջիկս սկսաւ արեւը տեսնել…»: Փշաքաղուեցայ այս երկտողը կարդալով: Հալէպի Սուլեմանիէ թաղամասին մէջ պատահած պայթումին հետեւանքով վնասուած էր աղջկան աչքը, եւ որոշ ժամանակ դարմանումի հետեւելէ ետք, Աստուծոյ հրաշագործ միջնորդութեամբ՝ վերագտած էր տեսողութիւնը:
Հալէպ երբ մարդու մը որպիսութիւնը հարցնէին, պատասխանը անմիջապէս աս կ’ըլլար. «Լաւ ենք, հրաշքով կ’ապրինք»: Ամէն վայրկեան պատուհասի ենթակայ մարդիկ կը հաւատային ու կը հաւատան հրաշքի զօրութեան: Հրա՞շք, թէ ճակատագիր: Կ’երեւի՝ երկուքը: Անոնք, որոնք պատերազմի հետեւանքները իրենց մորթին վրայ կը կրեն՝ ճակատագրի կը վերագրեն պատահածը, իսկ անոնք, որոնք կը փրկուին՝ հրաշքի:
«Հրաշք»ը, որ սրբութեան համազօր բառ մըն է մեզի համար, հո՛ս, Երեւանի մէջ իր գերբնական իմաստը կորսնցնելով դուրս եկած է կրօնական նեղ առումէն եւ որպէս սովորական բառ շռայլօրէն տարածում գտած է:
Մենք հանդիպեցինք
Շատ սովորական – հասարակ ձեւով
Որ հրաշքները իրենք էլ դառնան
Շատ սովորական – հասարակ բաներ…

Պ.Սեւակ

Եւ այսպէս, հրաշքը գրեթէ ամէն տեղ է: Հրաշք երեխայ, հրաշք պատկեր, հրաշք մանուկ, հրաշք միջոցառում, հրաշք կինօ, հրաշք աղջիկ, հրաշք ծաղիկ, հրաշք ըմպելիք, հրաշք տորթ… եւ այլն:
Վերը յիշուած «հրաշք»ները բոլոր կը կրեն հիասքանչի, ապշեցուցիչի, բացառիկի, սքանչելիի եւ հիանալիի իմաստները:
Զբօսաշրջիկավարները, որոնք գիտեն տկար ջիղը սփիւռքահայուն՝ «Տե՛ս, ի՛նչ հրաշք լեռ է մեր Արարատը» կ’ըսեն, կամ այցելուն տարբեր վայրեր պտտցնելով՝ «Հրաշք տեսարան. մեր երկրից հրաշալին ու դրախտայինը չկայ…» պիտի ըսեն: Միթէ՞ այդ ոգեւորիչ խօսքերը զբօսաշրջիկները միայն գոհ պահելու համար ըսուելիք խօսքեր են… զբօսաշրջիկներ, որոնք ժամանակաւոր կ’այցելեն հայրենիք ու այս հրաշքներու երկրէն նոր աւիշ ու լիցք ստացած կը վերադառնան իրենց Սփիւռքը: Իսկ եթէ փորձես ոչ որպէս զբօսաշրջիկ դիտել չորս կողմդ, այն ատեն է որ ետեւ ետեւի լուտանքներ պիտի լսես երկրին հասցէին, կամ ալ երբեմն պիտի շարունակես լսել «հրաշք» բառը, բայց անոր կողքին պիտի տեսնես բաներ, զորս պիտի չուզէիր տեսնել կամ զգալ «հրաշքներու երկրի» մը մէջ: Ժպիտի պակասն ու մռայլութիւնը ժողովուրդին, դժգոհութեան տարաբնոյթ դրսեւորումները, ապագայի անորոշութիւնը եւ մանաւանդ ու մանաւանդ տիրող արտագաղթի տհաճ ու մտահոգիչ երեւոյթը քեզ հիասթափութեան գիրկը կը նետեն ակամայ ու դուն կը մտմտաս՝ հրաշքներո՞ւ թէ հակասութիւններու երկիր է սա: Ինչպէ՜ս չափսոսալ, երբ մինչ օրս հրաշալի դարձած մշակութային արժէք ներկայացնող կառոյցներ օրէ օր կը նուազին, կը վաճառուին, կը քանդուին անգամ: Չափսոսա՜լ, երբ անտանելի դարձած կեանքի սղաճին դիմաց աղքատութիւնը գլուխը առած կ’երթայ եւ ապրուստը հոգալու միջոցներ կը դժուարանան գտնել թէ՛ տեղացին, թէ՛ աշխատասէր սուրիահայը: Չափսոսա՜լ, երբ տեղացին 25ամեայ ազատ անկախ հայրենիքով չ’ուրախանար, այլ նախկին սովետական կարգերու յուշերովը կ’ապրի ու ամէն առիթի անոր գովքը կը հիւսէ, ըսելով՝ «Սովետի վախտը մենք շատ լաւ էինք ապրում…»:
Չէի ուզեր հայրենիքս վիրաւոր վիճակի մէջ տեսնել: Յուսա՞լ գալիք պայծառ ապագայի բարօր օրեր, թէ «Հրաշալի Յարութեան» սպասել…:

 

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*